Dagboek Bobo (december-januari)

Heej iedereen!

Het spijt me dat ik hier al zo lang niets meer heb gepost. 'k Ben tegenwoordig ook met zoveel tegelijk bezig. Onder andere met een site over m'n toekomstig project voor garibous in Banfora. Die kun je vinden op enfantsdebanfora.wordpress.com.

Verder moet ik nog sinds december vorig jaar dagboekfragmentjes plaatsen! Hier alvast wat meer over afgelopen december en januari:

Dioula

Dikwijls verwijten m’n Peulbroers me dat ik (nog) geen Peul wil leren. Ik wil me eerst op Dioula concentreren, en dat gaat goed vooruit.
Wel hoor ik dikwijls mensen zeggen dat ik een Peul-accent heb als ik Dioula spreek! Grappig.

Therapie ajuintjes

Een heel ontroerend moment voor mij, was toen ik de ajuintjes vroeg wat ze afgelopen 7 maanden tijdens de therapielessen geleerd hadden. S. (15) wist te zeggen dat God van hem houdt en dat hij niet dom maar getalenteerd is. A. (10!!) zei… “Je houdt van ons en leerde ons ook om van mensen te houden…” waaraan hij na een korte pauze toevoegde “en we leerden het kwaad te vergeten dat ons vroeger is aangedaan”.

Jaaa?

Op 1 januari begon zeer concreet het mooie verhaal met de grote man in het felrode hemd. Ik was al sinds mei in Bobo, en al 8 maand lang was het gemakkelijk voor me geweest om overal mooi ‘nee’ te roepen (en me daarmee netjes aan het liedje van ‘De Mens’ te houden).
Tot m’n grote verbazing kwam dat er plots niet zo gemakkelijk meer uit...
'Geen nee' werd even later 'misschien ja' en tenslotte 'jaaa' zoals geoefende liplezers kunnen lezen op volgende foto:

  

Kamertje

In januari woon ik even alleen in een kamertje, naast een fijne familie waarmee ik dagelijks optrek en eet. Het werk met de (ex)gariboujongens is eventjes afgelopen, maar ik werk nog wel hun schriften af en heb nog héél wat te regelen qua mails, les Dioula, nieuwsbrieven, lessen opvoedingsondersteuning, toekomst, enzovoort. Ik heb enkel de kast die ex-garibou J. voor mij heeft gemaakt (die verdient vandaag z’n geld met timmeren!) en van de buren kreeg ik een matras en een stoel! Verder staat er zowat niets in m’n kamer, en ik werk al zittend op een matje, alle papieren en schriften zowat overal op de grond…

‘Mama van Fatoumata: 72598636’

(Stond al in nieuwsbrief 6)Wat er precies was misgelopen weet ik niet. Lag het aan m’n gebrekkig Dioula of aan het fantaseertalent van jonge kinderen? Alleszins stonden plots alle kinderen van de wijk aan m’n poortje te drummen, elk met een briefje in de hand! Op de briefjes vond ik de telefoonnummers van alle mama’s en alle papa’s van de kindjes. Ik moest superhard lachen, hoewel ik er absoluut niets van begreep. Achteraf werd mij door één van de mama’s uitgelegd dat haar dochtertje thuis was komen vertellen dat ‘de blanke vrouw de nummers van alle ouders had gevraagd en in ruil alle kindjes een kadootje zou kopen’. Geen idee welke schavuit dit verhaal heeft verzonnen... maar ALLE kindjes waren er ingelopen, én alle ouders.

Connecté

Van ‘connecté’ gesproken. Op 29 januari om 13 u 24 minuten en 17 seconden stipt vormden Théodore en ik elkaars nummer op de gsm, waardoor we allebei hoorden dat onze ‘contactpersoon in communicatie’ was. We hadden elkaar nochtans gezegd dat we die dag niet zouden bellen naar elkaar, maar zonder reden hadden we beiden toch zo’n opwelling. Ik was stomverbaasd, en wist zelfs niet dat het mogelijk was.

Rotselaar!

hoj allemaal!
ben sinds maandag alweer terug thuis in Rotselaar. M'n telefoon heeft echter nog'n probleempje maar vanaf volgende week (dinsdag?) hoop ik  bereikbaar te zijn op m'n oud Belgisch gsm-nummer. Op de vaste thuislijn kunnen jullie uiteraard wel al bellen! Ik probeer alvast foto's te selecteren zodat niet iedereen 2500 plaatjes hoeft door te kijken. Hopelijk tot gauw iedereen?
irene

2 weekjes

hoj iedereen!

Voor de ongeruste lezers laat ik even weten dat ik niet meer in Mali ben. Twee dagen na m'n vertrek uit Bamako stond plots het hele land op z'n kop en werden alle grenzen gesloten. Gelukkig ben ik daarvan gespaard gebleven want ik wil binnenkort België nog eens binnenspringen.
Voorlopig ben ik nog 2 weekjes in Burkina Faso, maar als alles goed gaat land ik de 16de april om 16u40 op Nederlandstalige bodem.
Ik kijk ernaar uit jullie allemaal terug te zien, kaas vlees melk pizza capuccino boterhammen roomsaus kebab groenteslaatjes champignons en zwarte olijven te eten en te genieten van een zacht Belgisch zomertje (hier is het deze maand gemiddeld 40°C).

tot gauw!
irene

vanuit Mali deze keer

hoj iedereen!

een berichtje vanuit Mali deze keer...

Ik heb (met veel moeite) afscheid genomen van Kankan en ben weer op de terugweg richting Burkina Faso. Hier in Mali heb ik de tijd genomen om voor jullie een nieuwsbrief te schrijven, dus die komt er zeer binnenkort aan...

Zelf ben ik niet zo'n pikante eter maar ik doe niets liever dan naar een schaal Afrikaanse pepertjes kijken. Hier in het Mandégebied noemen we het 'foroto'.

een fotootje voor m'n papa laten we zeggen:

Hutjesstad

Hoj allemaal,
Hier vanuit m’n geliefde hutjesstad Kankan een kort berichtje om jullie te laten weten dat ik niks tekort kom. Ik logeer in de moslim Malinké-familie Kaba en wordt verwend als was ik de koningin zelf. Ik heb m’n kindjes teruggezien, collega’s, vrienden en buren en heb hier de tijd van m’n leven.
Later hopelijk meer details over m’n bezoekjes en m’n koninginnenleventje…
De plannen voor Senegal worden vermoedelijk uitgesteld en dus keer ik binnenkort terug naar Bamako om daarna door te reizen naar Burkina. Eind april of begin mei denk ik dan eens langs te komen thuis, hoewel ik nog steeds niets durf beloven.
Veeeeeeeel liefs enzo van mezelf,

irene

Dagboek Bobo (december)

Koekje

Tijdens het ajuinenuurtje stopte ik één van A’s koekjes in zijn mond en onmiddellijk bood ook S. mij zijn koekjes aan. Ik was stomverbaasd dat net S. mij zijn koekjes wilde afstaan (ja diezelfde S. die zo van eten en drinken houdt) en stond op het punt ‘nee danku’ te zeggen , toen ik S. met zijn mond wijd open zag zitten. Met zijn vrije hand gebaarde hij dat ik ook hem moest voeden zoals ik bij A had gedaan!

Vergeving

Vergeving is in de seculiere wereld niet zo bekend en populair, maar ik weet uit ervaring hoe bevrijdend en genezend het is. Dikwijls sta ik er opnieuw van versteld hoe Jezus zonder enige wrok of haat zijn moordenaars in de ogen kon kijken en God vervolgens vroeg hen te vergeven, voordat hij z’n laatste adem uitblies.Dit in tegenstelling tot veel bekende ‘helden, profeten of andere idolen’ die vlak voor hun dood het hoofd van hun vijand op een schaal vragen, of nog op een andere manier wraak proberen nemen.
Uiteraard zeer menselijk, maar een gebrek aan vergeving doet vooral het slachtoffer zelf kwaad. Ook dit onderwerp komt aan bod tijdens de therapielessen met de kinderen, die allen slachtoffer zijn geweest van zware mishandeling, verwaarlozing, intimidatie, uitbuiting, enzovoort. Het lijkt menselijk gesproken onmogelijk en eigenlijk bijna sadistisch deze kinderen te vragen hun vijanden te vergeven. Aan de hand van verhalen, tekeningen en andere illustraties hebben we het echter toch aangedurfd dit onderwerp te behandelen. J. (18) die al jaren wordt achtervolgd door verterende haatgevoelens,heeft vandaag de tiran vergeven die J. als een slaafje voor hem op straat liet bedelen en hem na een vluchtpoging zo afgeranseld heeft dat J. er jaren later nog gezondheidsproblemen aan overhoudt. De dag van vergeving hadden we allebei zin om te huilen, maar vandaag zegt J. dat hij echt bevrijd is van zijn innerlijke pijn en wrok en nooit gedacht had dat hij van dit afschuwelijke trauma zou kunnen genezen. Ik dank Diegene die ons het perfecte voorbeeld gaf.

Weer ‘n teenslipper

Teenslipper lijkt echt een terugkomend thema te zijn doorheen mijn verhalen. Ik zou is moeten uitzoeken hoe ik er en rubriek van kan maken. Allesinds hier weer een teenslipper verhaal, voor de trouwe nieuwsbrieflezers echter al bekend. Deze keer was het na het grote gariboufeest op 15 december… Zo’n 800 jongens hadden de voormiddag al duplospelend en theaterkijkend met ons doorgebracht… Bij het naar huis gaan vergat zowat iedereen zijn teenslippers, en droeg Leo een hele hoop schoenen naar buiten op straat. Ook ik was tijdens het feestelijk gebeuren m’n teenslippers ergens kwijtgeraakt, en zocht nu in de hoop schoenen naar dat paar dat ik het mijne noem. Tijdens m’n zoektocht kwam ik tot de ongelukkige conclusie dat één van de garibous zich vergist had en er met één van m’n teenslippers vandoor was. Zelfde kleur en vorm maar toch zichtbaar verschillend. Tot op vandaag loop ik rond op twee verschillende teenslippers. Eigenlijk hilarisch en best fijn te weten op die manier met één van m’n bandietenvriendjes verbonden te zijn.

GrOOt kerstkado

Al weken voor kerst zei Mariam dat ze een GROOT kado wou voor kerst. Ik vond niets heerlijker dan blijven herhalen dat ik stiekem haar naam getrokken had en haar een GROOOTE maar lege doos beloofde. Op kerstdag stond er inderdaad een groot kado klaar, ingepakt in zwarte vuilniszakken, beplakt met kleurrijke bloemen, om een beetje te ‘verbloemen’ hoe lelijk het kado was. De kinderen hoopten natuurlijk allemaal dat dit enorme kado voor hen zou zijn! Maar het was voor Mariam, die enkel een lege doos uit de verpakking haalde en een plaagbriefje. Uiteraard had ik een leuk tweede kadootje achter de hand en was ze echt blij. Als opvoedster vond ik het echter een heerlijke illustratie voor haar en vooral voor onze jongens.
Is't niet in deze context dat men wel is spreekt over wat blinkt maar geen goud is...
Tis niet al goud wat blinkt ofzo… (verbeter mij als het spreekwoord niet correct is, mijn Nederlands gaat wat achteruit hier).

Dagboek Bobo (november)

1 november

Jemimah is aangekomen in Bobo! Heerlijk om haar van de bus te zien stappen en in haar armen te vliegen. Ik begon spontaan in het Frans tegen haar. De taalmengeling was wel even wennen voor me. En voor haar ook.
De eerste dag al meteen naar Maison Esperançe en daarna naar Maison Refuge. De eerste weken gaan we gewoon mijn werkprogramma volgen. Tijdens de therapie zit Jemimah niet bij mij maar de andere broers zorgen goed voor haar. Y., die mij al maanden wilt verkopen, probeerde Jemimah gelijk in zijn kamp te krijgen. Ze zouden de winst delen…

Slim

(Voor de trouwe nieuwsbrieflezers niets nieuws)
Tijdens onze ajuinen-namiddag leerden we over dienstbaarheid (dienen) en liefde (de ander geven wat je zelf wilt hebben) als een antwoord op egoïsme en haat.
S. zou zich een hele week op ‘dienen’ concentreren en I. had ‘geven’ gekozen. Onze stiekemerd S., een jongen van 13 die vooral veel van eten en drinken houdt, had gelijk en schitterend plan. Hij nam de fles fruitsap in zijn hand en grinnikte tegen I.: “Moi je te sers, et puis toi tu me donne!"
(Ik zal je bedienen, daarna kun jij me alles geven!)

Tabasci

6 november, Tabasci-feest voor de moslims. Jemimah en ik waren uitgenodigd bij m’n fijne vriend Diamand (je schrijft Diama, maar dat wist ik in het begin niet). Zijn familie is super: lieve mama(‘s), schattige broertjes en zusjes en een heerlijke papa (zie foto groene papa met rood zoontje). Die man is zo zalig spontaan lief grappig. Soms nodigt hij me persoonlijk uit en dan wilt hij dat ik uren met hem praat en niet met zijn zoon.

Vliegje

(Opnieuw al gekend door m’n trouwe lezers)
Tijdens het tabasci-feest wilde ik me neerzetten om te eten van de feestmaaltijd die net voor mij was klaargezet. S. (13) verliet zijn plek en kwam plots heel ongerust maar wel discreet in m’n oor fluisteren: “Tantie, er is een vliegje in je bord gaan zitten!”
Ik keek naar m’n bord en zag absoluut niets. “Is hij weer vertrokken?” fluisterde ik terug. En ja hoor, de vlieg was al lang verdwenen, maar S. vond het toch onrustwekkend. Misschien hoopte hij dat ik m’n bord zou afstaan?

Sammy

Sammy, een jongeman (moslim) uit de wijk die ik amper ken maar die altijd met me wilt babbelen en telkens opnieuw mijn telefoonnummer vraagt. Op Tabasci-avond tijdens een kerkdienst (waar ik niet aanwezig was!) komt hij doodleuk af. Als hij mij niet direct ziet, loopt hij vol vertrouwen op de pastoor af. “Ja, ik heb een rendez-vous met Irene, maar ik vind haar niet. Ik heb haar proberen bellen maar de verbinding is slecht!” Zo liegen tegen een pastoor, en daarbij nog doen alsof hij christen is... “Ja het feest... tchoh, da’s voor de moslims hé.”

Banfora

Fijn klein stadje in Dioulagebied van Burkina Faso (met echter héél veel garibous). Weekendje rust met Jemimah en twee vrienden. Heerlijk ontspannen! Kleine watervalletjes en vijvertjes en rotsen en verstopplekjes en picknick en vrienden en ALLES ! Drie dagen lekker onnozel mezelf zijn met Jemimah.



Bedankt God, maar de saus moogt ge houden

Samen op restaurant met Jemimah en twee vrienden. Na de maaltijd zei Leo dankbaar « Que Dieu bénisse la source » (wat ongeveer wilt zeggen ‘God, zegen de voorziener van deze maaltijd’). Jemimah begreep niet wat Leo precies zei en vroeg me in het Nederlands: “God beware de saus???” Ze had inderdaad wat saus op haar bord laten liggen en begreep niet waarom Leo dat zei. Hilarisch.
‘Bedankt God voor de maaltijd, maar de saus moogt ge houden’. Vandaag lachen Leo en ik er nog mee.

Versiertruc

Omstandigheden kunnen je soms op de hilarischte versierzinnetjes brengen. Zoals die avond toen ik met Jemimah, A. en Y. op restaurant zat en het vlees niet tussen m’n tanden uitkreeg. A. bood heel lief aan me te helpen met z’n tandenstokertje…
"Juffrouw, je hebt wat vlees tussen je tanden. Sluit je ogen even, ik zal je helpen met m’n tandenstokertje”

Hutje

‘s Avonds kwamen we aan op het project van Pan Bila in Ouagadougou, en sliepen Jemimah en ik in een… hutje! Na al die hutjes die ik al gezien en bezocht heb, werd het wel is tijd in ééntje te slapen. ‘s Ochtends zagen we de jongens van het straatkinderen-project. Ze zijn nog altijd even zalig! S. schreeuwde het uit toen hij me zag. Hij herinnerde zich nog zo goed de goocheltrucjes die ik ooit had opgevoerd voor hen.



Beste poep

Met Pagnagdé en Jemimah naar de spaghettiavond van Pan Bila. Lekkere avond maar zonder kaas… De meisjes van het project deden allerlei spastische dansen voor ons. Echt… één van de dansen is volgens mij echt omter spastischt ! X-benen, voeten scheef op de grond, poep naar achter en dan als een gans rondsloffen. In een andere dans moest je steeds met de poepen tegen elkaar springen. Wie het minst pijn heeft, heeft de beste poep!

mooiste jongen van heel Bobo

In het begin huilde hij elke keer hij me zag, maar hij stak wel z'n tong naar me uit! Vandaag is hij van z'n angst verlost en doet hij niets liever dan poseren voor de foto...
Zijn naam is 'LeVieux' = OUDJE

hier'n paar foto's vanuit Bobo...

Groot garibou kerstfeest:


... 800tal jongens schuiven aan om hun kerstpakje te ontvangen.

Afscheidsdagje zwemmen met m'n ajuintjes:


...zwemmen in grootste hotel van Bobo-Dioulasso

Straattoiletten:


...jongens en meisjes strikt gescheiden

Bobolese natuur op 1 minuutje wandelen:

Mali

hoj allemaal!

vanuit Bamako (Mali) snel een mailtje om jullie te laten weten dat ik hier goed aangekomen ben.
Ik heb m'n reis wat moeten uitstellen omwille van de problemen in Mali, maar nu alles weer rustig is ben ik toch met wat vertraging kunnen vertrekken. In Mali wil ik echter niet veel tijd nemen. Ik ben hier enkel om m'n visa te regelen voor Guinee. Volgende week hoop ik dan naar Kankan te vertrekken en daarna hoop ik dat het snel kalmeert in Senegal... maar dat ziet er voorlopig niet zo goed uit.
Helaas geen tijd om m'n berichtje boeiender te maken!

liefs,
irene

foto kerstfeestje garibous

De dag dat er zo'n 800 jongens van een geslaagd kerstfeest konden genieten...
en ikzelf ook, samen spelend met de nieuwe duploblokken.

Dagboek Bobo (oktober)

je veux de l’amour

Kleine A. is die jongen die zich het gezicht van zijn moeder niet herinnert, en de stem van zijn vader amper gehoord heeft voordat hij ‘weggegeven’ werd. Afgelopen vrijdag was hij slechtgezind en zagerig. Mijn Dioulameester had een kort gesprekje met hem en daarna werd ik erbij geroepen. Ik was er zeker van dat ik A. onbewust verdriet had gedaan en dat dat nu uitgeklaard moest worden. Maar integendeel, het probleem was… dat A. wilde dat ik zijn mama werd! Hij wilt niet dat ik ooit wegga, hij voelt zich dikwijls alleen en wilt dat ik hem vasthou. Ik hoorde de woorden uit de mond van een graatmager 10jarig jongetje: ‘Je veux de l’amour!’. Ik kon wel huilen.

de laatste to

Wauw, soms kan ik toch zo heerlijk onhandig zijn. De dag dat ik dacht dat ik voor het laatst to at (maispureebol)… schepte ik uiteraard m’n bord goed vol. Ik wilde in’t geniep in m’n kamertje gaan eten, want vandaag zou ik absoluut met niemand delen! Het bord in één hand, gsm in de andere (want de gsm moet uit mijn zak om de sleutel onderaan te kunnen nemen), en dan proberen met de sleutel m’n deur te openen! Goot ik toch wel niet alle to en alle saus tegen de deur. De laatste to, de laatste saus! Mijn laatste minuten met de kinderen (want die dag verhuisde ik) …kon ik alles beginnen opkuisen.

verhuisd

Ondertussen woon ik niet meer in Maison Refuge maar thuis bij de oprichters van het project. Er zijn heel wat zaken veranderd (en dat was uiteindelijk toch ook de bedoeling): Om te beginnen eet ik dagelijks gezonde en bovendien heerlijke maaltijden. Geen to meer, maar wel vlees, kaas, groente… zelf pizza! Dat had ik 4 maand lang amper geroken. Het komt mijn gezondheid zeker ten goede. Het werk gaat heel goed:we volgen dagelijks een strikt programma waarvan iedereen goed op de hoogte is. De jongens kunnen me niet meer volledig opeisen en ze hebben niets meer te zeggen over de vrienden die me wel of niet mogen komen halen en over het uur dat ze wensen dat ik thuis ben. Er worden mij geen 100 vragen per dag meer gesteld, en ik moet niets meer met iedereen delen. Ik moet nooit meer op de vuile grond zitten en er zitten nooit meer smerige handen in m’n haar. Ik hoef niet alles uit te leggen wat ik doe, en niemand vraagt me zakgeld. Ik moet niet 300 keer per dag heen en weer lopen omdat iedereen me nodig lijkt te hebben, en ik hoef nooit meer ruzies op te lossen. Als ik lessen wil voorbereiden, zitten er geen jongens meer naast me om me te zeggen dat ik genoeg heb gewerkt voor vandaag, en om 6 uur ‘s morgens komt niemand meer aan m’n raam staan zeuren dat ik op moet staan.
Wie me goed kent heeft het al lang begrepen: ik mis het leven in Maison Refuge met de broers verschrikkelijk!

moto-'accidentje'

Al motorijdend met J. achterop toch wel mijn teenslipper niet verloren!

Dagboek Bobo (september-oktober)

snok

Als het geregend heeft vliegen er veel ééndagsvliegen met grote vleugels rond te fladderen. De jongens vingen ze in water en bakten ze daarna in de pan tot een heerlijk knapperig hapje!
Beter in de mond dan rondfladderend rond de voetbaltafel. Een snok aan één van de stokken en zo’n vlieg wordt verpletterd tussen een voetballer en een tafelrand.

ramadan

30 augustus, ramadanfeest, dus overal wordt gekookt en gegeten. Best boeiend hier: families maken eten voor heel de wijk en daarna gaat iedereen overal langs. Tot 100 man kan zo langskomen, en je krijgt eten nog voor je de mensen groet.

eenzaam knaapje

Een klein huilend jongetje gevonden, helemaal alleen aan het wandelen, weet zelfs niet waarheen. Ik heb een hele zoektocht met hem ondernomen, alle mama’s op de markt gevraagd of ze het kindje kenden. Sommigen zeiden dat ik het jongetje maar moest houden. Het allerlaatste kraampje bleek het kraampje van de dankbare (?) mama te zijn, hoewel ze me maar flauwtjes bedankte. Als ik nu naar de markt ga, kennen de vrouwen me: ‘heb je vorige keer de mama gevonden?’, ‘waarom heb je het kindje niet gehouden ?’

pincet

J. en D. doen niets liever dan hardnekkige haartjes zoeken op m’n benen en die met een pincet uittrekken, terwijl ik in m’n dagboek schrijf. Daarvoor laten ze zelfs iemand anders in hun plaats op m’n gsm spelen! Ik vind het hilarisch, vooral omdat ik het in België hoogst beschamend zou vinden. Maar hier kan het ons allemaal niets schelen.

Dagboek Bobo (augustus: vervolg)

liefjes vader

I. (19) is hilarisch. Elke avond staat hij buiten met zijn liefje voor de poort van haar huis. De momenten dat hij niet bij haar kan zijn, neemt zij stiekem de telefoon van haar mama om I. te bellen of te rinkelen. Soms vergeet I. echter dat dit nummer van haar mama is! “Komt ge?” Mama had opgenomen… I. begon te liegen dat het verkeerd verbonden was en dat hij zelf in Ouagadougou was enzovoort. Het werd een heel heen en weer gebel tot de vader ertussen kwam en I. thuis uitgenodigd werd! I. smeekte me om mee te gaan want hij deed het in zijn broek van de schrik. Dus ik ging mee en samen spraken we met liefjes vader. Het kwam erop neer dat deze wou dat I. zijn dochter (en vrouw! haha) met rust liet, tenzij I. z’n vader stuurde om een huwelijk te regelen!

Michaël! (eind augustus)

Mijn neef Michael is aangekomen. ‘t Is echt wel fijn met hem: beetje de tourist uithangen, lekker eten, Bobo leren kennen, mijn Dioula oefenen met rasta’s die ons lastigvallen. We bezochten de oude moskee, de oude wijk van animisten, moslims, griotten en smeden. We zagen de heilige vissen, het bloed en de veren van dagelijkse dierenoffers, de fetishbeelden die aanbeden of geraadpleegd worden… Boeiend vreemd allemaal.

rupsen

Een echte Bobolees houdt van rupsen. De Peul moeten er meestal echter niets van weten. Als ik rups heb gegeten, moet ik achteraf 5 keer mijn tanden poetsen als ik nog met m’n Peulbroers wil praten… Onlangs hadden we (S. en ik) plots zin om over de markt te marcheren en te zingen: “An be situmu fe!” (wij willen rupsen!). Ik vond het zalig ons zo belachelijk te maken, en S. (13) deed ook heel enthousiast mee, maar J. (16) schaamde zich dood en vroeg er onmiddellijk mee op te houden.
Hmm, naar de markt gaan en zingen dat je op zoek ben naar rupsen… word je echt vrolijk van.

fotootjes

...
de meeste fotootjes zagen jullie al in één van m'n nieuwsbrieven, maar hier wat groter en duidelijker.

de jongens van Maison Esperançe





de jongens van Maison Refuge

Dagboek Bobo (juli-augustus)

sandalen

Ik leef al twee dagen op blote voeten. Mijn teenslippers zijn kapot, maar ik vind mijn smaak niet op de markt. Gewone, onopvallende sandalen… hopeloos. Waarom is alles fluo roze of geel blinkend plastiek. M’n voeten hoeven toch geen licht te geven!

meisjes van Bobo

De Bobolese meisjes hebben absoluut geen goeie reputatie. Blijkbaar zou de meerderheid steeds met drie mannen tegelijk uitgaan: Chic, Choc en Chec! Chic is die jongeman die ‘chique’ is, net gekleed, iemand waar je mee gezien kunt worden op dure feestjes, directeur van één of ander bedrijf. Chec heeft de ‘cheques’. Iemand uit een rijke familie die je kleren en kapbeurten betaalt. Choc is de ‘choco’ zoals ze hier de knappe jongens noemen. Iemand die er goed uitziet, de jongen waar je je mee kunt amuseren, waar je mee kunt gaan dansen. Vreemd genoeg slagen de meisjes erin drie relaties tegelijk aan te gaan, zonder dat de jongemannen het van elkaar weten!

bloemen

Ik bezocht met een broer één van zijn vrienden die werkt in een ‘broderie’ (borduur-atelier ?). Ik heb nooit van zo dichtbij kunnen observeren hoe die prachtige gekleurde bloemen of versiersels op lakens, gordijnen of kleding terechtkomen. Met en ongelooflijke soepele handigheid maakt hij door middel van kleine bewegingen en en naaimachine – volledig uit het hoofd – de prachtigste vrolijke kunstwerken. Ik was onder de indruk. Het deed me aan God denken: creëren wat mooi is. De jongeman liet mij de kleurencombinaties kiezen en suggesties doen voor bloemen en versiersels. Ik leerde hem oranje en roze nooit te mengen en dikwijls donkerrood te gebruiken.

broertje - deel 2

Afgelopen week met A. zijn papa bezocht. Ze hadden afgesproken aan het huis van de marabout. Heel interessant om te zien waar de garibous slapen en leven. De papa was zalig. Hij had een knappe hoed op (die prachtige hoed die jullie allemaal op mijn spaghettidag hebben gezien) en zei tegen zijn zoon dat hij van hem hield…
Ik profiteerde gelijk van de gelegenheid om de papa te vragen hoe oud zijn zoon precies was, om eindelijk een einde te maken aan onze discussies over wie de oudste is. “Mijn zoon is geboren 24 maart 1987… om 9 uur ‘s morgens!” zei de papa fier. Ik had beter niets gevraagd, want vanaf nu ben ik z’n kleine zus geworden!

agressief lammetje

H. is een jongeman van 22 die zowat de hele Koran in het Arabisch kan citeren, maar nooit zijn naam heeft leren schrijven. Ik leerde hem reeds de letters e, l, a, o, r, en i en het begin van zijn naam. Heel trots schreef hij overal ‘ela’ of ‘ori’ op… Vorige maandag is hij vertrokken. Ik voel met echt triestig. Hij’s zo één van die broers die me echt fascineert. Soms is hij plots zo woedend dat hij in zijn agressie de tafel omver gooit of zijn vuist verwondt tegen de muur, op andere momenten is hij zo zacht en zo kwetsbaar. We kunnen enkel in het Dioula met elkaar praten. Meestal vertelt hij zeer weinig over wat hij meegemaakt heeft en wat hij denkt, maar onlangs vertelde hij plots dat hij anderhalf jaar in de gevangenis heft doorgebracht, omwille van zijn agressiviteit en vechtlust. “Weet je Irena, ik ben altijd een onhandelbaar kind geweest. Mijn hart warmt veel te snel op (ik ben te opvliegend), en ik weet dat het niet goed is… wil je voor me bidden?”
Een andere dag vertrouwde hij me plots toe dat hij de hele nacht niet geslapen had en enkel gehuild. Hij dacht aan alles dat gebeurd is… en aan zijn mama. M’n hart brak.

Dagboek Bobo: een doorsneedinsdag in augustus

Aangezien mijn nieuwsbrief er binnen een week of twee aankomt, maar ik sinds augustus amper nog geschreven heb, doe ik even een inhaalmanoeuvre. Het leven is hier alweer veel veranderd, maar hieronder even een voorbeeld van een doorsneedinsdag in augustus:

Het Bobolese leventje van Irene:

6u45

Ik word wakker in m’n kamertje in Maison Refuge: tijd om aan de dag te beginnen. Snel een koude douche, een kort wandelingetje om broers, ouders en God goeie morgen te zeggen en dan een omeletje met tomaat bakken, om toch wat vitaminen binnen te krijgen. Ik krijg als ontbijt meestal een droog stokbrood met warme (poeder)melk, of gierstpap. Als ik geen tijd heb om omelet te maken, dop ik m’n droog brood in de melk om er toch wat smaak aan te geven.

7u45

Ik wens iedereen één voor één een fijne dag en vertrek achterop de moto naar m’n werk: soms met tonton C., soms met J. (ik rij, hij ‘stuurt’) of soms neem ik een taxi.
We rijden de poort van Maison Esperançe binnen, waar er toch al een 15tal garibous klaarstaan om me één voor één goeie morgen te zeggen. Hier in West-Afrika schud je dagelijks honderden handen en dus ook de heerlijk vuile handjes van nooitgewassen straatjongens. Ik vind het heerlijk.

8u

Samen met het personeel bidden we kort voor de dag, nadat we mekaar ook uitgebreid gegroet hebben en vervolgens vul ik een enorme emmer met water voor de garibous om te drinken.



Met de reeds aanwezige jongens speel ik dammen, de bom, of kleuren we kleurplaten,… De kinderen die willen leren lezen zitten in de klas bij ‘Madame Paleis’. Gewonde of zieke kinderen melden zich aan in de ziekenkamer van tonton (tevens mijn tonton in Maison Refuge). Tenslotte is er nog kapster Bertine, die de jongens een gratis knipbeurt geeft. Er is een geïmproviseerde pingpongtafel en nog veel ander speelgoed en boekjes. Sommige jongens profiteren van de veilige omgeving om eindelijk is in alle rust een dutje te kunnen doen op de mat.



9u30

Plots wordt er heel luid ‘EN RANG !’ geroepen. Alle jongens (ondertussen een 100tal) schuiven aan in twee lange rijen: de kleintjes (5j!) vanvoor en de groten (tot 20j) vanachter. Eén voor één krijgen ze een half stokbrood en een beker warme gesuikerde poedermelk. Jammergenoeg geen feestelijk ontbijt dus, maar goed, mijn eigen ontbijt is niet rijker… Er zijn geen tafels of stoelen dus de kinderen zitten op de grond of gebruiken hun tomatenblik als stoeltje.
Ik loop wat rond, bijt hier en daar van een aangereikt broodje en vraag in het Dioula of het smaakt. Sommige jongens verstoppen hun brood en melk en schuiven een tweede keer aan ‘ik heb nog niet gekregen!’ Ik grijns en antwoord in het Dioula dat ik ook niets heb gekregen… Het personeel eet namelijk niet mee. Om 10u heeft iedereen zijn ontbijt gekregen en roepen de jongens ‘an be sini !’, tot morgen!

10u

Met het personeel wassen we alle bekers en dienbladen en even later staat mijn leraar Dioula daar voor anderhalf uur les. We overlopen wat ik vorige keer geleerd heb of hij stelt wat andere vragen waar ik in het Dioula op antwoord. Daarna neem ik één van mijn Franse kinderboekjes, die ik dan aan hem vertel in Dioula. Al proberend leert hij me nieuwe woorden of zinsconstructies. Het gaat steeds vlotter.

12u

Rond 12u ben ik alweer thuis en zoek ik uit waar m’n broers rondhangen: J en I zijn banken aan het timmeren, de jongsten spelen UNO met alle kinderen uit de wijk, Y staat bij zijn ‘tafelwinkel’ en verkoopt snoepjes en zeep. B en J zijn waarschijnlijk nergens te vinden en A en H liggen zonder twijfel te slapen, omdat ze wachten tot ik thuiskom. Eventueel ga ik wat vrienden in de wijk dag zeggen en om…

13u30

zit iedereen klaar voor de tv voor een dramatische huil-soap. Eigenlijk echt iets voor meisjes maar alle jongens vinden het boeiend! Daarna is het etenstijd. Meestal (altijd) eten we rijst of to (mais-puree-bol…) met een beetje saus en soms een klein stukje vlees of vis. Gisteren was het gewoon een groot bord met rijst, beetje roodgemaakt met saus of olie. Geen saus, geen groenten, geen vlees noch vis. Ik heb zelf zout en een tomaat toegevoegd… Ik eet samen aan tafel met alle jongens. Altijd boeiend te zien hoe ze met begerende blikken naar mekaars stukje vlees zitten te kijken.

15u

Dinsdag heb ik een therapiemoment met A., ofwel een educatie-les met tonton en tantie. We nemen dan uitgebreid de tijd tot 17u. A. vertelt me over de dag van zijn plots vertrek naar de marabout en de nachtenlang dat hij huilde en naar z’n moeder riep in zijn slaap. Met tonton en tantie hebben we het over de autoritatieve opvoedingsstijl : corrigeren met veel liefde.
Achteraf schrijf ik kort neer wat we gedaan en gezegd hebben en dan zet ik me buiten bij de jongens die thee aan het drinken zijn, dikwijls met allerlei vrienden erbij. Als er niks te doen is schrijf ik een beetje dagboek of leer ik mijn les Dioula.

18u

Ik neem een douche en daarna zet ik me buiten om van de wind, de rust en het uitzicht te genieten. Het afval op het stort naast ons huis is door de regen door planten begroeid en dus mooier geworden. Je kunt echt ver zien en ‘s avonds zijn er erg weinig lichtjes en een heerlijke wind. Misschien wel het zaligste moment van de dag, wanneer m’n ogen rust hebben en alles plots kalm is. Soms zit ik er zelfs alleen, maar meestal met m’n broers of bezoek. Dikwijls komt m’n “rastavriend” Diamand langs om te babbelen of op zijn zelfgemaakte gitaar te spelen. Ik moedig kleine A. en I. aan om zich te gaan wassen en daarna vertel ik hen een bijbelverhaal. Ze vinden het zo heerlijk dat ze telkens triest zijn als het gedaan is.

20u

Avondeten: we eten de (koude) rest van het middagmaal op en daarna is er nog tijd om rustig te babbelen met de jongens. Ze laten me niet graag gaan ‘s avonds, maar rond 23 uur probeer ik toch te gaan slapen…

Ik tel samen met God de zegeningen en verrassingen van de dag en zeg Hem dankje. Voor middernacht ben ik al lang in dromenland beland.

oeps

lieve allemaal,

bijna durf ik niets meer posten omdat het al zo zo lang geleden is...
helaas heb ik een probleem met de foto's en kan ik er niet direct posten hier.
Wel kan ik jullie laten weten dat het goed met me gaat (na een maand dat het toch wel heelheel moeilijk is geweest hier). Jemimah is hier bij mij en dat is meer dan heerlijk en zalig samen. Het is echt een bemoediging hier haar bij me te hebben om eindelijk eens alles met iemand te kunnen delen, want veel te vaak heb ik hier op m'n eentje liggen lachen of huilen. Jemimah had ook ontzettend veel heerlijke verrassingen mee van jullie allemaal en ik kan jullie niet genoeg bedanken in dit korte tekstje. Jemimah zelf heeft kunnen zien hoe ik alle pakjes, verrassingen, foto's, boeken, briefjes en FILMPJES bekeek en ze kan ervan getuigen dat ik heel ontroerd en immens blij was en ben.

Wat we hier zoal samen aan het doen zijn? Behalve pannenkoeken bakken, versgemolkenkoeienmelk-boeren bezoeken, zwemmen en door de brousse wandelen met telkens enkele van de broers, vertrekken we vandaag ook voor een weekendje naar Banfora waar we misschien wel met nijlpaarden van watervallen zullen springen...

Door Jemimahs aanwezigheid hier (en dus afwezigheid in België) durf ik niet beloven dat er deze maand een nieuwsbrief zal zijn. Ik hoop het achteraf goed te maken met een extra (niet perse lange maar) interessante editie voor jullie.


hierbij een knuffel voor jullie allemaal,
liefs van mezelf,

Michaël

Het is alweer een hele tijd geleden dat m'n neef Michaël hier op bezoek was, maar beter laat dan nooit toch nog een foto.

briefje van Michaël en Irene

Hoj allemaal

Hier snel een berichtje uit Bobo! Momenteel ben ik hier met mijn neef Michaël, echt fijn. Ik zie voor het eerst eigenlijk Bobo door toeristische ogen =) en ontdek vanalles waar ik niets van afwist: het verhaal achter de oude prachtige moskee die door moslims, christenen en animisten samen is gebouwd, de heilige vissen, de dagelijkse dierenoffers, de lekkere kip en couscous die hier te vinden is, enz…
Ikzelf geniet er enorm van, maar m’n 13 broers zijn minder enthousiast. Ze klagen dat ik amper nog thuis ben en gunnen mij absoluut geen congé. Om het (gedeeltelijk) goed te maken, gaan Michaël en ik straks pannenkoeken voor hen bakken. Daar zullen ze wel voor te vinden zijn!
Later horen jullie meer, hopelijk met wat fotootjes erbij!

Groetje