Foto's uitstap

Eind september brachten Théodore en ik een bezoekje aan Théo’s oudste zus Angel. Ze woont in een dorpje enkele kilometers van Bobo. Omdat beelden soms meer zeggen dan woorden hier enkele sfeerfoto’s, van onderweg en ter plekke…

Dagboek Bobo (september)

laisse tomber 

Zoals wel vaker begin ik m’n ochtend ‘onhandig’ en snij ik in m’n vinger of laat ik iets stukvallen. Théodore vraagt dan meestal: “Haa, is het vandaag, de alles-kapot-dag? Want dan doe ik mee hé!” Deze keer was het één van mama Louise haar mooie bekers die ik liet vallen. Ik vond het verschrikkelijk en dat kon Théodore blijkbaar duidelijk van m’n gezicht aflezen. Zonder het zelf te beseffen zei hij precies wat hij moest zeggen om me weer aan het lachen te brengen: “Ach meisje, laisse tomber!” (trek het u niet aan, lett. in het Frans: ‘laat vallen’).

regenseizoen 

Elke 2 à 3 dagen regent het. Soms zó hard dat je mekaar niet kunt verstaan en dus enkel binnen kunt zitten niksen - wat best gezellig is trouwens. Na een regenstorm stroomt het water als een beek langs ons huis voorbij. Stroomversnellingen en watervallen alom. Meestal valt de elektriciteit ook uit dus zit je binnen in het donker. Gebeurt dit maandagmorgen, dan blijf je lekker in je bed liggen.

tante kusjes 

Théodore herinnert zich tante Ria als de tante die – toen ik in België was – tijdens m’n telefoongesprek riep dat ze Théodore ‘veel kusjes’ stuurde. Laten dat net de woorden zijn die Théodore begrijpt, en tante kreeg gelijk een fijne bijnaam: tante kusjes.

muis

Vond ik toch geen dode muis in het midden van de douche. Heeft wel iets charmants, vond ik altijd, dat leven tussen de dieren. Maar toch liever tussen de levende dieren.

bolognaise zonder gehakt 

In een land waar lekker vlees (en zeker gehakt) erg moeilijk te vinden is, was het fijn te ontdekken dat je bolognaisesaus zonder gehakt toch heerlijk kunt klaarmaken door enkele eieren door de saus te klutsen. Vreemdgenoeg is de smaak best vergelijkbaar en smaakt de saus ‘af’ (en dat zegt een echte carnivoor).

vreemde mengseltjes 

Ik weet dat het een verschrikkelijk idee is om van te huilen, en moet er niet aan denken wat er met mijn papa gebeurt als hij dit leest:…maar hier wordt wijn dikwijls gemengd met cola.

Andere vreemde eet- of drinkgewoontes:
- Wijn of bier met ijsblokjes
- Water, fruitsapjes, yoghurt en ijsjes in plastiekzakjes
- Soep met stukken koeienhuid
- Sandwich rups
- Hondenvlees (op bestelling!)

- Bier met gewoonlijk 4,7% alcoolgehalte
- Chocorei met azijn

(foto: 'cafeetje')

Afrikaans koken met mama Louise 

1 dag per week volg ik mama Louise in de keuken. Ze toont me hoe we met de plaatselijke ingrediënten en een beperkt budget (toch) een lekkere maaltijd kunnen bereiden. Enkele fotootjes…

 

Dagboek Ouagadougou - Koudougou (augustus)

Zoals beloofd volgen vanaf nu wat recentere dagboekfragmentjes. Kom zeker regelmatig kijken, want ik hoop op korte tijd alle fragmentjes van augustus tot december te posten.

'pas de problème'

Na vier maanden België eindelijk weer terug in Burkina Faso. Vier maand is niet zoooo lang, maar blijkbaar toch lang genoeg om me weer te vergissen met het Burkinees geld. Toen ik de taxi wilde betalen, haalde ik – tot ieders verbazing – Guinees geld boven! Zelf had ik absoluut niets door… het geld zat sinds februari nog in m’n geldzakje en ik herkende het niet meer als Guinese frang. Ik was blijkbaar op stap met enkel Guinees geld en euro’s, en was uiteindelijk verplicht de taxi 5 euro te geven. Dat is veel te duur voor een taxi hier, maar de taxichauffeur vond het uiteraard ‘pas de problème’ (wat tevens het meest gegeven antwoord is in Burkina Faso!)

televisie 

Dacht je – net als ik eerst - dat televisie in Afrika niet zo belangrijk is? Blijkbaar een vergissing want wie hier een televisie heeft zet die als een afgodsbeeld in het midden van zijn huis. Komt er bezoek langs en de televisie stond nog niet aan, dan is dit het ideale moment. Dikwijls staan hier alle zetels op een rij en de teevee op z’n eentje aan de andere kant. Ik word kriebelig van televisies die zich opdringen en alle communicatie onmogelijk maken. Dan ben ik liever op bezoek bij arme mensen zonder teevee…

het huis van de luilak

Dinsdagavond gaf pastor Jean een bijbelstudie over dienstbaarheid en luiheid. Hij legde uit dat het geen schande is voor een man om te helpen in het huishouden, wat veel Burkinabese mannen toch maar een vreemd idee vonden. “In het huis van de luilak lekt het dak” lazen we in de Bijbel (spreuken). Een week later waren we weer thuis in Bobo en kroop Théodore op het dak. Blijkbaar lekte het in huis,…

zelfspot 

“Ik heb me verdiept in je kindertijd en gezocht naar wat je jarenlang gewild hebt…” zei Théodore terwijl ik m’n ogen moest sluiten. Wie zich de kleine Irene herinnert tijdens haar apenjaren, weet misschien waarover het gaat. “Als ik soms niet in de buurt ben, zal deze nieuwe vriend me vervangen. Gezien de vele gelijkenissen zal dit geen probleem zijn,…” Zelfspot is toch echt een gave…

over chocolade en bruidsschat 

Na m’n lange afwezigheid weer even langs ‘Le Vieux’ in Koudougou om hem te laten weten dat ik terug in het land ben. “Haaa Madame Yameogo” zei de oude man… Ofja, dat hij toch hoopte dat ik snel mevrouw Yameogo zou zijn. Hij was erg blij me te zien, en niet enkel om de Belgische chocolade die ik hem liet proeven. Théodore was voor hem toch een beetje een zoon, zei hij, en hij zou maar wát graag een bezoekje aan m’n papa brengen om voor Théodore mijn hand te vragen…

Een broer of nonkel van de vader moet namelijk naar de vader van het meisje gaan, die op zijn beurt verduidelijkt aan welke voorwaarden de bruidsschat moet voldoen. Papa, denk alvast na over je eisen, en leg je wat chocolade klaar?

dienstbaar

Ik ben nog steeds onder de indruk van de manier waarop kinderen hier steeds bereid zijn iets voor oudere personen te doen. Théodore stuurde een jongetje (dat we niet kennen!) eropuit om eten voor ons te kopen. De jongen was nog maar amper vertrokken, of een zware stortregen joeg ons naar binnen. Tot m’n grote verbazing kwam het kind toch terug, met een maaltijd én het wisselgeld… druipnat!

eiland

Het regende zo hard dat we de mat tot in het midden van de kamer moesten schuiven om min of meer droog te kunnen zitten. Langs alle muren regende het binnen… Deze keer kroop Théodore niet op het dak.

het nut van de handdoek? 

Best leuk, die open douches buiten. Je kunt de zon zien opkomen of ondergaan, voorbijkomende mensen groeten, spelende kinderen observeren en je hebt amper je handdoek nodig. Voordat je de douche uitkomt, heeft de zon je al gedroogd.

Behalve als het regent uiteraard. Dat heeft ook wel iets… Je bent nat voor je de douche binnengaat, en op de handdoek die je over het muurtje hebt gehangen moet je achteraf niet meer rekenen.

Maandje Dioula-bad

Lieve allemaal,

Jullie weten waarschijnlijk dat ik afgelopen maand gepland had een ‘Dioulabad’ te nemen in een dorpje in de buurt van Banfora. Waarschijnlijk voor velen verrassend, maar ik heb uiteindelijk meer tijd in Banfora doorgebracht dan in het dorp. De plannen zijn veranderd (dat is hier dan ook vaker de regel dan de uitzondering), en ik ben jullie misschien een kleine uitleg verschuldigd.

Het doel veranderde niet en bleef nog steeds: 1 maand intensief Dioula leren.
Maar waarom Banfora en niet dorpje Péni, vertel ik jullie aan de hand van…
…jawel een dagboekfragmentje :

burenvergadering  (15/11/2012)

Aangekomen in Banfora logeerde ik een nachtje bij Awa, voordat we samen naar het dorpje zouden reizen waar haar familie woont. Ik sprak alvast af met Awa dat we ‘vanaf NU’ enkel Dioula met elkaar zouden spreken.
Awa woont – zoals veel mensen hier – in een hechte gemeenschap van buren en hun thuis bestaat uit 8 blauwe deurtjes rond een gezamelijk binnenplaatsje. Ik kende de buren al wat van een vorig bezoekje en ik was blij iedereen terug te zien.

‘s Avonds vertelde Awa hen over m’n plan naar het dorp te gaan om Dioula te leren. De buren waren verontwaardigd en verzamelden zich rondom ons. “Wat gaat dat kind in het dorp aanvangen?” “Met wie gaat ze praten in het dorp! Die mensen werken ganse dagen op het veld en de kinderen gaan naar school!” “Ze zal veel sneller Dioula leren als ze bij ons blijft, hier is ten minste altijd volk om mee te praten” “De blanke vrouw blijft hier!” “We zullen allemaal Dioula met haar praten, NIEMAND spreekt nog Frans hier, oké?”
De leukste reactie was van een wat oudere heerlijk lieve en grappige vrouw: “Ik versta zelfs geen woord Frans...! In plaats van alle dagen met Awa op te trekken, moet ze maar met mij meegaan. Ze zal snel Dioula begrijpen als we samen op de markt groenten verkopen.” (zie foto's)

De buren beslisten dus samen dat ik zou blijven en spraken af dat iedereen me zou helpen met m’n Dioula!

“I sonna?” vroegen ze uiteindelijk in het Dioula… (“Neem je ons voorstel aan?”)

Ik bracht uiteindelijk slechts 4 dagen door in het dorp, om Awa’s familie een bezoekje te brengen, maar verbleef verder een maand lang in Banfora. Erg verrassend, en tegelijk zalig eigenlijk… Ik leerde Banfora en de mensen heel wat beter kennen en kreeg de kans een maand lang Dioula te spreken met mensen van alle leeftijden. Blijkbaar wordt hier door 95% voortdurend Dioula gepraat (en zeker op de markt), dus kreeg ik de kans heel wat te oefenen!

Later volgen zeker nog meer verhalen!
Groetjes,
irene

Dagboek Koudougou (april-paasweek)

Hoj allemaal!
Bedankt voor jullie reacties. Fijn te horen dat hier toch nog gelezen wordt!
Dat moedigt me weer aan te blijven schrijven.
Vandaag post ik enkele dagboekfragmentjes over m'n laatste week in Burkina voordat ik naar België kwam, de paasweek eind april. Die week bracht ik door in Koudougou, waar Théodore studeert, voordat ik naar Ouagadougou reisde voor mijn vlucht naar België.

Volgende keer zullen m'n tekstjes dus eindelijk over wat recentere Afrika-belevenissen gaan (te beginnen in augustus).

liefs,

irene

le vieux 

‘Le vieux’, zo spreken we hier onze lieve oude moslimbuurman aan. In België zou het ontzettend shockerend zijn iemand ‘ouwe’ te noemen, maar hier is het blijkbaar respectvol.





paashaan 

Zaterdag gaf le vieux me een haan kado. Een haan als paaskado voor de blanke vrouw! Lief!

sweetheart 

Pasen. Théodore slachtte de haan en toonde me één voor één al het lekkers wat er vanbinnen inzat. Niets leuker voor Théodore dan te doen alsof de dode geplukte kip nog leeft en mij ermee bang te maken... Om het goed te maken, maakte lieve Théo speciaal voor mij het hart van de haan klaar. Sweet-heart!



eitjes-feest 

Ik maakte zelf een salade met tomaatjes, komkommer en een eitje, met een mayonaise vinaigrette mengseltje. Hmmm, ik had er echt zin in, en vooral omwille van het eitje! Théodore had gezegd dat hij niet mee zou eten omdat er tomaat in zat en dat de salade dus helemaal voor mij was. Zag ik Théo er toch wel niet alle stukjes ei uithalen!!
We hadden geen andere eitjes meer, en moesten spaarzaam zijn met onze laatste centjes. De winkelier deed voor mij een stokbrood in een zak en vroeg of ik nog wat wilde. Ik wilde eigenlijk best wel graag een eitje, en vroeg de winkelier of hij me voor één keer geen ei kado wilde doen. Hij lachte hartelijk en zei: “Goed idee voor de volgende keer!” Ik legde uit dat het vandaag Pasen was, en bij ons is dat toch ’n beetje een eitjes-feest (niet?). Even later kwam ik thuis met een (gratis) eitje!! Ideaal moment om Théodore – die alweer verlangend naar het eitje keek- uit te dagen: “Niet erg hoor, dat je alle stukjes ei gepikt hebt, ik kreeg zó een nieuw ei van een andere man.”

50f

We hadden voor het laatst goed gegeten, en hadden nu nog precies 50f over (0,07 euro). Aangezien het water hier heet uit de kraan komt, vonden we het toch een goede investering onze laatste 50f aan een klomp ijs te geven. Het frisse water had me nooit eerder zó’n deugd gedaan.

Toen ik achteraf m’n kleren wilde wassen, merkte ik dat de zeep op was. Ook de afwas van de vorige dag konden we niet meer doen. Vreemd ongekend gevoel, die vreugde toen ik plots enkele kleine restjes zeep op de grond vond.

2 liter water en 27 kg liefde 

Na onze laatste warme maaltijd hadden we God gedankt, vragend om ook na deze maaltijd te voorzien in het nodige. Ondanks dat gebed legde ik me neer bij het idee voorlopig een tijdje niets te eten.
Tot mijn verbazing liep Théodore de volgende dag tegen 13 uur haastig naar binnen. Hij herinnerde zich plots nog ergens een pak macaroni te hebben liggen. We hadden nog één ajuin over en de buurvrouw gaf twee tomaatjes. Théodore zei dat ik terug moest gaan zitten en absoluut niets moest doen. Hij zou voor ons koken!
Op wonderbaarlijke wijze slaagde Théodore erin een heerlijke saus klaar te maken met veel water, veel liefde, en verder slechts twee ingrediënten! Ik wist dat zelfs het zout op was, en begrijp tot op vandaag niet hoe het kon dat de maaltijd zo lekker smaakte. Was het omdat een liefdevolle bereiding zo’n heerlijke smaak toevoegt,… of omdat honger de beste saus is?

gastvrijheid

Het bijzonderst was niet dat de saus zo lekker was, maar dat Théo zelfs twee bezoekers uitnodigde om met ons mee te eten! Ongelooflijk, ik begrijp nu pas echt wat gastvrijheid is. Dat heeft niets te maken met een luxueus huis om gasten in alle comfort te kunnen ontvangen. Maar eenvoudigweg met een liefdevolle bereiding en een vrijgevig hart.

WIE LEEST DIT?

Even een vraagje aan iedereen die dit leest...

Omwille van de slechte internetverbinding hier, kan ik de lezers-statistieken niet bekijken, en heb ik geen idee of het eigenlijk wel de moeite is dat hier berichten blijf plaatsen. Ik weet slechts van één à twee personen dat ze regelmatig m'n berichten lezen en dit dankzij hun reacties. Misschien leest de rest in stilte, maar mogelijk is er ook een probleem met het reactie-formulier?

Kunnen jullie me laten weten dat jullie dit lezen en of jullie wensen dat ik hier dagboekfragmentjes, nieuws en fotootjes blijf posten?
Probeer een reactie te plaatsen op deze blog, en als dat niet lukt, een email te sturen (voornaamachternaam@hotmail.com).

Bedankt, dit zal me (misschien) bemoedigen om te blijven schrijven =)

liefs,

irene

Dagboek Koudougou (april)

In april bracht ik m’n laatste twee weekjes Afrika door met Théodore in Koudougou. Hier’n aantal dagboekfragmentjes. Leren jullie gelijk Théo wat kennen…



gulzig

Théodore en ik fantaseerden samen over ons toekomstig gariboucentrum. “Jij mag het slechte personeel ontslaan, en ik beloon de brave garibous” zei ik. “Ahum!” antwoordde Théodore. “Ik zal voorál de melk steeds voorproeven, want jij weet niet of die goed genoeg gesuikerd is!” Terwijl Théodore dat uitlegde nam hij er ter illustratie een enorme (lege) kan bij, die hij gulzig achterover kiepte en in één teug ‘leegdronk’. Het heerlijkste was niet de (imaginaire) melk, maar dat hij zich tijdens z’n theaterstukje verschrikkelijk verslikte. Ik lachte tranen met tuiten, en telkens als ik er weer aan denk opnieuw… Zelfs imaginaire gulzigheid wordt bestraft!

monologen

Tot m’n 19de heb ik nooit veel met m’n ouders gedeeld, maar nu doe ik niets liever. Zelfs als ik nu een jaar lang in Afrika zit, probeer ik wekelijks met m’n lieve mama en papa te telefoneren. Ik rinkel hen op, waarna ze mij bellen met Voip-stunt (via internet). Dikwijls is de verbinding erg slecht en één keer heb ik wéékenlang monologen moeten houden. M’n ouders konden al die tijd niets zeggen, alleen naar mij luisteren. Ze belden me op, en ik begon dan gewoon te vertellen hoe alles gaat… Soms babbelde ik meer dan een uur aan de telefoon en om af te sluiten vroeg ik hen dan af te leggen als ze alles gehoord hadden. Hoorde ik dan een klik, wist ik dat ik niet voor niks had gepraat.
Helaas gebeurde het ook wel is dat ik geen klik hoorde… en dus pas na een uur vertellen besefte dat ik zo een hele tijd in de leegte had gepraat!
Eigenlijk echt wel zielig...

blootje

Théodore kent al redelijk wat Nederlands, dus vul ik m’n Franse zinnetjes hier en daar aan met een woordje Nederlands. Toch moet ik blijkbaar oppassen als ik Frans en Nederlands door mekaar meng. Je kunt namelijk erg beschaamtelijke foutjes maken, zoals die keer toen ik in het Frans riep “kom, we gaan uit eten” en in het Nederlands aanvulde dat ik “NU!” meteen bedoelde. Begrijpe wie begrijpen kan…



neuslicht

Meestal vergeet hij dat ik blank ben, en beseft hij het pas wanneer op straat iedereen naar ‘ons’ kijkt… Op andere momenten is hij zich heel bewust van m’n blanke huid, en fascineert het hem zo, dat het in hem de vreemdste ideeën bovenbrengt. Zoals die woensdagavond toen hij met het zaklampje van z’n gsm was aan het spelen. Hij kwam met het lampje naar m’n gezicht toe en vroeg ‘of hij mijn neus van binnenuit mocht belichten’. Hij wilde zien welke kleur dat zou geven doorheen m’n blanke huid.
Hij smeekte in alle talen en riep daarna bijna in paniek uit: “Alsjeblieft! Als jij het niet toelaat, met wie zal ik het dan ooit nog kunnen proberen!”

Yameogo-foto's

Enkele fotootjes om jullie een beeld te geven van waar ik ben en met wie ik dagelijks optrek...

Foto 1 en 2: huize Yameogo

mama (rechts), zus Irène (links) en Théodore (boven)

Théodore met buurjongetje

nichtje en neefje

Dagboek Bobo - Banfora (maart)

mes en vork

Théodore en ik waren te gast bij Mamadou en (Braziliaanse) Rejane voor een heel on-afrikaanse maaltijd. Niet alleen on-afrikaans omdat er behalve rijst ook lasagna was, maar zeker omdat er geen saus was bij de rijst. En vooral omdat iedereen met mes en vork at! Théodore zat aan het hoofd van de tafel ontzettend veel moeite te doen om niet op te vallen. Ik had geen half woord van hem nodig om te weten dat hij ontzettend op z’n ongemak was. Rijst eten zonder saus… daartoe kon hij zichzelf nog forceren. Maar eten met mes én vork, voelde voor hem als gedwongen worden op je handen te lopen in je blootje: absoluut iedereen kijkt naar je, en je zult zodadelijk tegen de muur knallen.

foto: Isabel, dochtertje van Rejane en Mamadou

Oma Mutsjes

Grootmoeder Ouattara is absoluut een zalig oud vrouwtje. Op het trouwfeest van Bernard en Aida had ze voor haar vijf kleinzonen mutsen gebreeën (ja, in Afrika)!! Kostelijk om vijf volwassen mannen met lichtblauwe wintermutsjes te zien. En oma zelf was er het volst van!

mooi dik

Toen ik afscheid nam van de familie Ouattara riep één van de zoons me bij zich. Hij legde me uit dat ik – eenmaal in België – maar op zoek moest gaan naar een vrouw voor hem. “Niet zo’n magere hé, als die lelijke Westerse ‘topmodellen’. Ze moet toch zeker molliger zijn dan jij!”

Ik heb het altijd zo grappig gevonden… dat als men hier tegen een vrouw zegt dat ze verdikt is, ze blozend “dankje” zegt. “Je ziet er goed uit” betekent meestal “je bent verdikt” (en omgekeerd!) en “oei het gaat niet goed met je zeker?” betekent dan dat je vermagerd bent.

garibou 1

Picknick was het plan, dus reden we naar het markt in het centrum van Banfora. Théodore wilde een paar mango’s kopen, maar het mango-mevrouwtje kon niet teruggeven op 200 f CFA (0,30 euro!). Voor 200 f kregen we echter veel meer mango’s dan Théodore op z’n eentje kon eten. Kwam daar toch juist een gariboutje langs. Ik riep hem bij ons en vroeg of hij zin had in mango’s. De hongerige jongen schudde heftig het hoofd, waarop Théodore en ik de kans kregen voor het eerst samen een garibou aan vitaminen te helpen, en nog wel in Banfora! We besloten dat dit moment symbool mocht staan voor onze toekomst. Er zullen nog veel gariboutjes volgen. 

Dagboek Bobo (maart)

Hier volgen nog een paar dagboekfragmentjes van de maand maart. Op dat moment logeerde ik in Bobo-Dioulasso bij de ouders van Théodore, waar ik nu momenteel ook voor een hele tijd logeer. De dagboekfragmentjes komen dus heel goed overeen met m’n hedendaagse leventje.

blank

Aangekomen in Bobo-Dioulasso. Ik zou logeren bij een vriendin van Théo’s mama, maar dat bleek niet goed geregeld te zijn dus zou ik bij de Yameogo’s blijven. Mama had echter wat complexen: ze schaamde zich omdat ze mij geen comfort zou kunnen bieden, en volgens haar zou ik afzien met alle meisjes in één kamer op dunne tapijtjes. Geen ventilator, geen eigen kamer, geen bed, geen ruimte, geen water,… Théodore verzekerde zijn mama dat ik er alleen maar blank ‘uitzag’ en ze zich dus geen zorgen moest maken.

schattig?

Vandaag bestudeerde ik kleine Amine, een superschattig jongetje van zo’n 4 jaar oud,… Dat hij schattig is, dat vindt z’n (veel te lieve) moeder vast ook, want schattige Amine mag zowat alles doen waar hij zin in heeft. Ik aanschouwde hoe hij alles kreeg wat hij vroeg, als hij maar genoeg zeurde of riep. Het hoogtepunt was dat Amine plots midden in de woonkamer ging staan, z’n broek liet zakken en met een grote boog door de kamer plastte! Het spetterde bijna tot bij mij, maar niemand die er iets van zei. Z’n mama riep wel het dienstmeisje om met een dweil te komen. Hoewel de mama de beste bedoelingen heeft en zielsveel van haar jongen houdt, werd ik er – als beroepsmisvormde ‘opvoedster’ – toch even misselijk van. Niet van de urinegeur maar van de ‘permissieve opvoedingsstijl’. Had ik me blijkbaar toch vergist toen ik dacht dat Afrikaanse ouders enkel de autoritaire stijl kennen.

staren

Zondag ging ik voor het eerst naar de kerk van Théodore. Hijzelf zorgde voor de geluidstechniek en zat dus niet naast mij. Een héél irritante man zat 2 rijen voor me en zat zonder enige schaamte anderhalf uur lang naar mij te kijken. Ja, naar achter gedraaid terwijl alles vooraan gebeurde! Ik werd er na een halfuur echt GEK van en begreep niet dat z’n nek niet pijn begon te doen. Ik kon me absoluut niet concentreren, want de man keek me voortdurend recht in de ogen. Uiteindelijk schoof ik op naar de lege plaats naast me, in de hoop dat er een hoofd tussen ons zou terechtkomen. Maar de man schoof ook op. Ik werd helemaal kriebelig en begreep niet dat niemand anders er wat van zei! 10 minuten voor het einde van de dienst was de man plots weg en zag ik hem niet meer.

chéri

Na m’n reis naar Mali en Guinee, was ik voor het eerst weer op bezoek bij Rejane en de kindjes… en deze keer mét Théodore. Kleine Isabel zag ons in de verte komen en riep naar haar mama: “Oooh, de ‘chéli’ (chéri) van Irene is mooi!! Mama, mag ik hem een knuffel geven?”

Westerse Togolezen…

Op bezoek bij de (Togolese) familie Pasgo. Het eerste wat me opviel, was ze heel wat ‘Westerser’ leven dan de meeste families in Burkina Faso.
Ze eten aan een tafel enzo…

pruiken

Théodore heeft 5 zussen met kroeshaar. Ze dragen pruiken die ze door hun haren naaien of vlechten nephaar aan hun hoofd. Grappig om in de kamer overal plukken haar en pruiken te zien slingeren.
Nog grappiger is dat Théodore zijn kindertijd met 5 zussen traumatiserend vond, en al dat nephaar maar vies. Hij is echt ‘blij met mijn hoofd’ en doet niets liever dan mijn haren kammen =)

(foto: zus Irène)

Dagboek Guinee - Banfora (maart)

Nu ik hier in Burkina even vakantie neem, wil ik ervan profiteren mijn dagboek-achterstand in te halen... Hier nog enkele fragmenten voor de maand maart.

Straatplagerijen

Op straat heb ik vooral de plagerijen altijd heel bijzonder gevonden. Een volkomen onbekende kan me plots naroepen om me te vragen of ik niks voor hem meegebracht van de markt, en daarna doen alsof hij boos is omdat ik niet aan hem heb gedacht.

Slaaf

Er is ook het 'slaaf-spelletje', waarbij personen uit bepaalde families het 'recht' hebben andere families als slaaf in te schakelen omdat hun voorouders net iets belangrijker waren. Je hoeft mekaar anbsoluut niet te kennen voor dit spelletje, het volstaat mekaars achternaam gehoord te hebben. « Ik ben van die... familie, dus kleintje, jij bent m'n slaaf » « Niet waar, wij zijn van de smeden-familie en jullie zijn slechts boeren! » « Ja maar, zonder de boeren waren de smeden niks want.... » enzovoort.

Maitresse

Dan is er nog het 'jaloerse-vrouw-spelletje' (deze is hilarisch), meestal gespeeld door oude vrouwen uit de wijk of de familie. Zien ze een jongen en een meisje samen door de straat wandelen, roepen ze naar de jongen « Haa, dus ge bedriegt mij ! Wie had dat gedacht. Wacht maar tot ik mijn rivaal onder handen neem.»

Verlegen én lomp

Na een hele dag opgesloten te zitten op m’n kamer, kwam ik ‘s avonds dan toch eindelijk buiten. Zoals altijd zat iedereen samen op straat bij mekaar. Ik was beschaamd omdat ik heel de dag (ziek) in bed had gelegen en nog niemand me gezien had, dus probeerde zo onopvallend mogelijk ergens te gaan zitten. Mamadou (één van de Kaba-broers) merkte het toch op en vestigde iedereen z’n aandacht erop. Hij vroeg waarom ik hem geen goeiendag kwam zeggen, waarop ik antwoorde ‘omdat ik beschaamd ben’. Iedereen begon natuurlijk veel te hard te lachten. Ik vond het nog best oké (ik overwin m’n verlegenheid door ze uit te spreken) tot ik struikelde en midden in de groep mensen op de schoot van een andere broer terechtkwam… Beschamend grappig.

Gekke Papus

Papus is de oudste zoon van z’n moeder (z’n vader had al een zoon van zijn eerste vrouw). Hij is te gek, zit soms op zijn stilstaande moto broembroem-geluiden te maken, of niest plots kei hard en vraagt me dan : «Nu heb ik u wel bang gemaakt hé!»

Matras

In een winkeltje in Banfora (terug in Burkina Faso) raakte ik aan de praat met een jongeman die blijkbaar een matrassenwinkel had. Hij probeerde me te versieren door me een matras te beloven. Daar kon ik niks mee doen, zei ik, want ik had niet eens een bed. Dus kreeg ik ook een bed kado, maar ik zei dat ik niet eens een huis had dus niet wist waar ik dat bed zou zetten. Hij zei dat ik dan maar bij hem moest komen wonen… Ik lachtte kei hard en verzekerde hem dat ik op een dag zou langskomen om m’n matras en bed op te eisen… « M’n man zal er vast ook blij mee zijn » Waarop hij – :oals(ze gewoonlijk doen - begon te gillen en zich excuseren.

ariveee

Heej allemaal!

Snel een berichtje om te laten weten dat ik (mét alle bagage!) goed aangekomen ben in Burkina Faso. Fijn weer in het continent van de relaxte lachende mensen te zijn, rijst en to te eten, en kippen met hun kuikens over straat te zien wandelen. En heerlijk vooral om Théodore terug te zien en vééél te kunnen vertellen en tonen. Hij bedankt iedereen voor alle bemoedigingen en berichten en filmpjes en kado’s!

foto: speciaal bedankje van Théodore voor het hemd!

Dagboek Guinee (februari)

les enfants de Kankan

Na anderhalf jaar, zag ik eindelijk de kindjes terug. Ik heb in 2010 maandenlang met hen gewerkt en wilde graag zien wat er overbleef van m’n bibliotheekprojectje en uiteraard van m’n kindjes. Ik was amper van de mototaxi gestapt, toen een 30tal kinderen al rond mij huppelden en dansten en ‘Maaaadame, maaadame!’ riepen. Eén voor één wilden ze me groeten en zelf was ik dolgelukkig hen één voor één goed te bekijken of te knuffelen. Ik was verbaasd te zien dat ze amper veranderd waren, en dat ik nog zo goed als alle namen kende.
Seck vroeg of ik nu voor altijd zou blijven en Fara Pierre zei dat hij met mij mee wou als ik weer vertrok. Moussa zat naar me te knipogen, kleine Namory glunderde en grote Mory was heel cool en nu nog groter geworden dan mij! Mariame was zo verlegen dat ze zich verstopte en arme Saa was ook heel stil… hoewel hij nog wel wist dat ik van hem hou. Kleine Aicha trok nog steeds gekke bekken en spreekt nu vlot Frans! Hmmm wat zijn ze zalig.

honger of niet…

Sinds de dood van hun vader, zorgen de twee oudste broers van de familie, Papus en Mory (vélo, 'fiets' voor wie het vergat), voor de hele (uitgebreide) familie. Ook voor de andere vrouwen van hun vader met al hun kinderen en bezoekers dus. Hun doel tijdens mijn verblijf is me gelukkig maken en zorgen dat ik me meer dan thuis voel. Eenmaal ze ontdekten dat ik niet van zoete drankjes hou, maar wel van melk, kreeg ik regelmatig een grote fles melk kado (duur hier!). Soms komt Papus thuis met frietjes, of een rijke kipmaaltijd. Wanneer we samen van een heerlijk stuk vis genieten, halen Papus of Mory er voor mij de graten uit en word ik verplicht drie keer meer vis te eten dan zij. Zelfs als ik elders heb gegeten en dan terug thuis bij de Kaba’s aankom, moet ik absoluut nog ééns eten, honger of niet. Als ik heel de dag op stap was, moet ik ook de middagmaaltijd inhalen! Om 21 is er telkens nog een maaltijd! Denk maar niet dat ik hier verhonger… Als ik niet af en toe weiger, wordt er soms tot zes keer per dag eten in m’n mond gestoken en waait men mij koelte toe met een handwaaiertje! De Kaba’s vinden het héérlijk hun gast speciaal te verwennen. “We willen graag voortdurend je glimlach zien en weten dat je gelukkig bent hier bij ons.”

lichtje

Onderweg naar vrienden kwamen Mory en ik langs een marabout die Mory persoonlijk kent. De lieve man groette me vriendelijk en zei dat ik voor hen ‘een licht in de duisternis’ was. Geen idee waar dat vandaan kwam, maar zijn woorden bleven me nog dagen achtervolgen.

garibous in Kankan?

Dinsdag kwam m’n collega me halen om een gariboucentrum te bezoeken. Ik dacht aan een opvangcentrum voor garibous, maar het bleek gewoon het huis van de marabout zelf te zijn en zo’n 40 jongens die bij hem de Koran leerden. Ik wilde weten waarom er zo weinig garibous zijn in Kankan dus vroegen we het voorzichtig aan de marabout. Volgens hem nemen marabouts in Guinee niet graag teveel leerlingen in huis, want dan kunnen ze niet voor iedereen zorgen. Soms engageren ouders zich in het begin om financieel bij te dragen, maar laten ze het daarna afweten. De kinderen hebben niet genoeg eten en zoeken daarom wat extra bij de vrijgevige moslimbevolking. Deze marabout had echter zijn land, waar hij omwille van de kinderen vanalles plant. Zelfs de overheid moedigde zijn initiatief aan.
Er zijn dus wel garibous is Kankan maar je kunt niet spreken van een echte problematiek. Blijkbaar heerst er (meer dan in de grote ‘echte’ steden) ook meer een ‘dorpscultuur’, waar iedereen voor iedereen zorgt en naar elk kind wordt omgekeken. Er slapen geen kinderen op straat en zowel ouders als marabouts als de gemeenschap lijken er samen op toe te zien dat ongezonde (uitbuitings)praktijken niet voorkomen.

ziek

Ik lag veel te laat in bed en had weer veel te veel saga saga gegeten…

gemeenschapsleven

Het dagelijks leven hier in Kankan is echt zo bijzonder anders. Iedereen deelt alles met iedereen, iedereen moeit zich met alles. Op welk uur je ook ergens aankomt, er staat altijd eten voor je klaar. Zelfs als er weinig is, wordt het gedeeld met iedereen. Buren kunnen over de straat (weg) staan roepen naar mekaar dat ze zich gaan wassen en mekaar daarna zullen spreken. Gewoonlijk zit iedereen buiten op straat, te babbelen, thee te drinken of spelletjes te spelen. En de meisjes vlechten elkaars haren...

Een (onbekend) kind dat zich niet gedraagt op straat (bv. steentjes gooien) kan door eender wie gestraft worden, zelfs door een jongen van 15 die net voorbij komt. Een ander onbekend kind kun je zonder risico met je geld naar de winkel sturen om bv. water voor je te kopen. Enerzijds is men best streng (hard!) voor kinderen, anderzijds is elke jongen of man op z’n gemak met een baby op schoot. Alle mannen lijken lief te zijn voor babytjes, zelfs tieners van 14 kun je zien rondlopen en spelen met een babytje, terwijl ze volop kusjes en knuffels geven.
Onder de mannen is handjes geven en schootzitten doodnormaal. Roze broeken, teenslippers of hemden: geen probleem (tenzij het ‘echt’ is, dan riskeer je gestenigd te worden)…
Voor ouderen wordt ontzettend veel respect getoond, maar voor de grap mag je wel een oude vrouw provoceren. Ze hebben allemaal gevoel voor humor en zullen meestal terugroepen ‘kom hier dat ik u slaag geef!’