dagboek - Banfora (eind april)

berekend bezoekje

Kleine Yvan neemt dagelijks zijn kapot rekentoestel vast, om daarmee dan Théodore op te bellen. Zijn plan is helder: "Mama, Tonton Théo wilt dat ik nu meteen op bezoek kom!”

knorren of grommen

De leukste momenten in de maand blijven die namiddagen onder de mangobomen aan de rand van het nijlpaardenmeer. We spelen gezelschapsspelletjes, chipsje en biertje bij de hand, en discussieren - bijvoorbeeld - over hoe we het geluid van de nijlpaarden op de achtergrond kunnen beschrijven. Knorren. - Grommen. - Knorren! - Grommen!…

 

nachtelijke verrassingen

Minder leuk zijn die nachten wanneer rond 4 uur plots de stroom uitvalt, en je beseft dat de hete bewegende lucht uit de ventilator toch nog draaglijker was dan die stilstaande verstikkende hitte. Dan maar naar buiten vluchten, waar het iets frisser is, en samen sterren kijken… Minder romantisch wordt het als zich dat zo een viertal keer herhaalt op één nacht, en we telkens terug opnieuw in bed kruipen, om er even later weer door de hitte uitgejaagd te worden.

haar onder de ezel

Théodore zegt dat hij niet houdt van te veel ‘haren onder de ezel’. Als ik vraag waarom, zegt hij: “Da stinkt”. Het duurde even voor ik doorhad dat 'ezel' een Vervlaamsing van het Franse ‘aiselle’ (oksel) was. Die zalige man van mij brengt me steeds opnieuw aan het lachen...

vlammenboom

In de zwaarste maand van het jaar worden we getroost door de mooiste boom van het jaar: de flamboyant. Prachtige zachte troost..

melk

Er wordt me hier wel is gevraagd of mijn bloed ook rood is. Veel kindjes denken hier dat ik melk heb in de aders.... Nog eens gechecked, het moet dan toch rode melk zijn.

dagboek - Banfora (april)

beenderen

Adjara vindt dikke vleeskippen maar niks. Ze houdt vooral van kippenbeentjes met weinig vlees rond. Dit werd haar helaas fataal… Donderdag vergezelde ik haar dan ook naar het ziekenhuis. Ze verloor haar 2 voorste tanden tijdens het eten van een kippenbeentje en moet er nu valse krijgen. Van 8 tot 12 uur wachtten we, waarna de tandarts eindelijk tijd voor haar maakte. Hij probeerde allerlei valse tanden van andere mensen in haar tandvlees te drukken maar niets pastte. Shockerend vond ik. Pijnlijk, vond Adjara. Ze moest de volgende dag maar terugkomen. Adjara slaakte een diepe zucht. “Nog een dag zonder kip te eten”.

nog meer beenderen

Tegen mijn verjaardag is Théodore eindelijk terug in Banfora. Ik werd dan ook wakker met een kadootje aan het hoofdeinde: een prachtig doosje met een nog mooiere ketting en oorbellen in. De ketting werd gemaakt van beenderen van ‘een dier’, vertelt Théodore me. Best plezierig, al trok mijn nieuwsgierigheid me een maand later toch het winkeltje binnen om net dat beetje missende informatie te verkrijgen: "Kamelenbeenderen". Cool.

   

Mc Donalds

’s Avonds trakteer ik Théo en Adjara op een etentje in de Mc Donalds, een restaurant dat behalve de slim gestolen naam niets te maken heeft met de ‘echte’ Mc Donalds. Staat goed in de toeristengids natuurlijk, en véééél blanken trappen er dan ook in.

Tidiane

De geest van mijn buurvrouw heet Tidiane. Bewakers heeft ze thuis niet nodig want Tidiane bewaakt haar. Geen enkele bewaker heeft het tot nu toe meer dan 1 nacht volgehouden. Tidiane wilt geen vreemdelingen thuis. Niet ’s nachts.

15 kinderen

De buren hebben zeker 15 kinderen. Wélke buren dat weten we niet precies. Het blijft voor mij een raadsel welk kind bij welk huis hoort, laat staan bij welke moeder. Alle kinderen zijn hier van iedereen. Dus ook van ons...
We hebben zeker 15 kinderen.

omelet uit België (uit nieuwbrief)

We kregen een postpakketje vanuit België. Altijd heerlijk. Er zaten allerlei fijne verrassingen in, waaronder een plastiekzakje met een klomp “iets” in.
Gezien de bijeengesmolten kleurenmengeling vermoeden we dat het er oorspronkelijk anders had uitgezien. Achteraf hoorden we dat het paaseitjes waren geweest.
“Eitjes of omelet” zei Théodore, allemaal hetzelfde en minstens even lekker.

de ouders van de nijlpaarden

We bevonden ons in een bootje, bijna aan de overkant van het meer. Een aantal kindjes speelden in het water, op enkele meters van de nijlpaarden. Of ze niet bang waren? vroeg ik hen in het Dioula. Waarom zouden ze... was hun reactie. "Wij zijn het die hen voeden, hen doen leven. Wij zijn hun ouders!!” lachtten ze. Ze bleken in de buurt te wonen en de nijlpaaden goed te kennen. Hoeveel er waren, vrouwtjes, mannetjes en baby’s, en sommigen hadden ze zelfs namen gegeven. Ik voelde me ietwat jaloers worden op deze vrolijke vogels. Moest ik m'n kindertijd kunnen overdoen....

vrijgevige dief

Vrijdagavond liet ik enkele bezoekers Banfora zien, om te eindigen in één van de supermarktjes. We wisten dat het zaterdag Sara’s verjaardag zou zijn, dus wilde ik stiekem iets kopen zonder dat ze het zag. Ik sloop naar de kassa terwijl Sara de winkel rondliep, en vroeg daarna Simone’s autosleutel om de chocolaatjes alvast subtiel in de auto te leggen. Ik kreeg de sleutel niet omgedraaid, tot ik merkte dat de deur niet op slot was en ik m’n pakje in de autozetel legde. “Ik heb de deur niet kunnen sluiten Simone, ik weet niet waarom…”
Toen we nadien terug samen naar de auto liepen viel m'n frang... Ik had m’n spulletjes in de verkeerde auto gelegd! Doodbeschaamd liep ik naar de eerste auto, waar een man naast stond die me heel vreemd aankeek. Misschien had hij alles stomverbaasd gadegeslaan, zonder een woord uit te kunnen brengen. Welke ‘dief’ sluipt nu ook een auto binnen, om daar vervolgens een kadootje achter te laten. Waarschijnlijk vuurrood tot achter m’n oren excuseerde ik me en vroeg ik of ik m’n kadootje terug mocht.
Haha, subtiliteit over het kadootje kon ik nu wel vergeten, veel verrassing was er niet meer voor Sara. Maar ze hebben toch goed gelachen!

lopende kraan (uit nieuwsbrief)

Samen met Théo's mama, tantie Fany en haar zoontjes bezochten we de watervallen van Banfora. Voor ons bezoek was dit de eerste keer ooit, en ze genoten dan ook met volle teugen van de natuurpracht en de waterpret. Alleen kleine Amine kreeg er vrij snel genoeg van en riep geërgerd uit: “Gaan ze die kraan nu eindelijk dichtdoen…!?”

  

dagboek – verhalen over deuren (nog steeds maart 2014)

poort open

Zondag vertrek ik te voet om ergens op tantie Zida te wachten en samen naar de kerk te gaan. Zodra ik de poort open, groet de buurvrouw me en vraagt ze hoe het met me gaat, waar ik naartoe ga, waar mijn fiets is, en waarom ik te voet ga terwijl mijn fiets thuis staat. Ze bedoelt het goed, maar soms word ik er gek van dat ik de deur niet uitkan zonder me te verantwoorden.

deur open

Maar zelfs met de poort dicht heb ik geen privacy. De metsers die aan het huis naast ons zijn aan het werken, komen alle dagen water halen uit de kraan op onze koer. Het is één ding om ons water te delen, maar de voortdurende aanwezigheid van vreemde mannen in onze koer vind ik niet bepaald aangenaam, vooral als ik alleen thuis ben. Ik zit overdag dan ook nooit buiten, en zelfs binnen is het vervelend want het is te warm om ramen en deuren te sluiten. Via onze voordeur kom je direct de woonkamer binnen, en aangezien we nog geen gordijnen hebben, kijk je gemakkelijk binnen. Dat doen de werkmannen dan ook elke keer als ze passeren. Ik word er gek van zelfs in m’n eigen huisje bekeken te worden.

kom naar buiten

Rond 12 uur werd er op de poort geklopt. Ik vroeg me af wie het kon zijn, en dacht aan buurmeisje Fati die gisterenavond wild aan de poort had gerammeld om me te zeggen dat de elektriciteitscentrale in brand stond en ik snel naar buiten moest komen. Ik had thuis voor de zekerheid alle stekkers uitgetrokken omdat ik inderdaad een vreemd geluid uit de elektriciteitsdraden hoorde komen, en was naar buiten gelopen. Het was best mooi om te zien… het vuur had alle kleuren. Er werd gezegd dat we zeker een week geen elektriciteit zouden hebben. Ik kreeg het al warm bij het idee alleen. Zonder werkende ventilator zou ik deze hitte misschien niet overleven...

kom maar binnen

Deze keer was het geen buurmeisje maar een garibou. Ik liet hem binnen op het terras en bracht hem een broodje en een beker melk. Hij was supervuil dus uiteindelijk vroeg ik of hij geen douche wilde nemen. Propere kleren had ik helaas niet voor hem, dus nadien moest hij weer dezelfde aan.
Abdoulay’s papa had hem een jaar geleden weggehaald van school, om hem vervolgens naar de marabout te sturen. Zijn mama was op reis toen het gebeurde, zij zou dat volgens Abdoulay nooit gewild hebben. Elke dag moet Abdoulay 400f bij mekaar bedelen voor zijn meester (60 eurocent). Hij had nog maar 50f toen hij ’s middags bij mij aankwam. Geld geef ik hem liever niet, hoewel het een pijnlijk dilemma is. Je weet dat het voor de meester is, maar je weet ook hoe het kind kan worden afgeranseld als hij niet voldoende heeft… Het blijft voor mij een afgrijselijk vreemd idee iemand indirect te betalen voor het niet-afslaan van een kind.

Abdoulay wastte zijn tomatenblik uit. Het was supervuil en blijkbaar al dagen of weken niet gewassen. Hierin krijgt hij telkens z’n eten, als mensen zo vriendelijk zijn wat te geven. Een broedplaats voor schimmels en bacteriën lijkt me dit. Deze jongen zal wel een keiharde weerstand hebben opgebouwd ondertussen…

open deuren

Ik denk dikwijls aan Abdoulay, die sindsdien al vaker voor m’n deur heeft gestaan. Garibous staan alle dagen voor deuren van mensen, meestal gesloten.
Van de ene dag op de andere worden ze toevertrouwd aan een volledig vreemde man, waar ze geen ‘eigen huisje’ hebben, maar ze met twintig anderen moeten slapen en leven in een huis dat meer op een stal lijkt, zonder enige privacy en zonder deuren. Ze moeten zich voortdurend verantwoorden of verdedigen, en worden van ‘smorgens tot ‘s avonds door zowat iedereen bekeken, gewoonlijk vol walging of minachting. Ze hebben geen water om te delen, geen elektriciteit om te kunnen klagen over pannes. Ze worden blootgesteld aan veel kritiek en aan alle mogelijke gevaren; gebrek aan privacy is de laatste van hun zorgen. Garibous die vluchten om terug naar huis te gaan, staan zelfs daar dikwijls voor een gesloten deur.

Wat zou ik graag alle deuren voor hen openen. Deuren naar een mooier leven en een hoopvolle toekomst.
Laten we beginnen met de deuren van Samaria...

dagboek – alleen overleven in Banfora (maart)

Er kon niets mis gaan

De moeilijkste momenten in Banfora beleefde ik in maart (2013). Terwijl ik in februari Théodore voor drie weken gevolgd was naar Koudougou, zou ik deze keer – voor het eerst – een volle twee weken alleen thuis in Banfora blijven. Er is geen openbaar vervoer in Banfora en er zijn geen winkels op wandelafstand, dus kocht Théo voor zijn vertrek een fiets voor mij. Verder had hij allerlei voorraden voor me ingeslaan, zodat ik enkel nog voor verse groenten, vlees of vis naar de markt moest; we hadden nog steeds geen ijskast. Om zeker te zijn dat er niets mis zou gaan, hadden we ook een meisje gezocht dat dagelijks langs zou komen om me te helpen en voor mij naar de markt te gaan als ik iets nodig had.

En toen ging alles mis

Dinsdag wilde ik m'n nieuwe fiets uitproberen, en liet de band het na 3 meter al afweten. Het meisje is nooit komen opdagen, en toen ik haar opbelde beweerde ze ‘plots op reis te zijn’. Timmerman Drissa, de enige die in ken in de buurt, was zo lief mijn fiets te laten repareren, maar toen ik hem de dag erna opnieuw uitprobeerde, ging de andere band kapot. Uiteindelijk begon ik te voet mijn zoektocht naar levensmiddelen, en vond ik enkel oud slap brood. Niet mis om even verder te kunnen, maar geen oplossing voor twee weken.

Woensdag

Het wordt hier steeds warmer. Vanaf 10 uur ’s morgens tot 17 uur ’s avonds loop je liever niet meer buiten in de zon. Warm… dat betekent niet boven de 20 graden maar rond de 40. M’n laptop begint raar te doen… blokkeert voortdurend. Vermoedelijk ook door de hitte. 

Ik loop rond in huis en merk dat ik niets meer heb. Man weg, fiets kapot, eten op, laptop geblokkeerd… Niemand om te helpen, helemaal op m’n eentje, geïsoleerd. Als ik plots merk dat zelfs het wc-papier op is, kan ik alleen nog maar huilen. Ik zak in mekaar voor de ventilator, die gelukkig werkt en m’n enige troost is in deze hitte. Tot enkele seconden later de stroom uitvalt en een verstikkende hitte en radeloosheid me overvallen.

Donderdag

Donderdag word ik ’s morgens door een klein regentje verrast. De eerste regen dit jaar. Verfrissend. Er is hoop. Na 100 keer proberen krijg ik m’n laptop weer in gang, en beluister ik een éénminuut-bijbelverhaaltje in het Dioula. Erg goed werkt het nog niet, want een uur later speelt hetzelfde verhaaltje zich nog steeds af, opnieuw en opnieuw tot ik alles vanbuiten ken. Alles blokkeert en niets aan de laptop luistert nog naar mijn wil. Tot ik er uiteindelijk toch in slaag een SOS-bericht naar huis te sturen om te vragen of ze willen bidden voor deze uitzichtloze situatie.

Vrijdag

Na vijf éénzame dagen wordt er plots op de poort geklopt. “Herken je mij?” vraagt een gezicht dat ik al eerder heb gezien, maar niet gelijk kan plaatsen. Buurvrouw Adjara stelt zichzelf voor als 'vrouw van een Zwitser'. Haar man zit dikwijls in Europa, en zij dus voortdurend alleen thuis. Alsof ze mijn noden kent, vertelt ze dat ze bijna elke dag met de moto naar de winkel rijdt, en dat ik maar moest langskomen als ik meewilde. "Met z'n tweeën is het voor mij ook leuker!"

En zo eindigde mijn zwaarste week in Banfora, waar een belovende vriendschap met Adjara begon.

dagboek - overleven in Banfora (maart)

huis-houden

Na jaren leven met een valies en telkens eten, slapen en leven in verschillende Afrikaanse families, hebben we nu eindelijk ons eigen plekje. Werk en een eigen huishouden combineren is best een grote uitdaging, en dat terwijl we nog maar met twee zijn om alles vuil te maken en ons huisje best mini is.
Behalve opwaaiend zand en heel wat ander stof en vuil dat uit het niets komt aangewaaid, zijn er ook de befaamde kakkerlakken. Hoewel we erg blij zijn met ons plekje en het niet graag meer zouden afgeven, lijken de kakkerlakken ons als indringers te zien in 'hun huis'. We hebben dan ook voortdurend 'discussies' met deze ongastvrije vriendjes over wie het huis mag houden.



zwart-wit

Ietwat charmant (maar niet minder irritant) zijn de witte pluisjes uit de katoenfabriek en de zwarte assen uit de suikerfabriek die zorgeloos door het huis zweven of voortglijden tot ze elkaar ergens tegenkomen en verstrengeld raken, zoals Théodore en ik dat enkele jaren geleden deden. Zwart-wit heeft nooit misstaan in ons huis, en ik probeer er dan ook vertederd de symboliek van in te zien in plaats van me druk te maken om het onbegonnen veegwerk.



vol-au-vent

Terwijl veel mensen in Europa nog amper koken en eerder ‘voor eten zorgen’, kan je hier in Burkina gemakkelijk een hele dag met voedsel bezig zijn. Vooral de eerste maanden zonder degelijke koelkast moesten we echt dagelijks naar de markt en konden we geen dag koken overslaan. Er is niets ‘kant en klaar’ te koop als pizza’s, kebab, chinees, frietjes of hamburgers, en koken voor 2 dagen is geen optie want de hitte verhindert het bewaren. De maaltijd die tot nu het meeste werk was, was vol-au-vent (één keer gedaan, daarna nooit meer!). We zijn dan ook de dag tevoren al begonnen met het slachten van de kip. Een korte berekening:

1. Kip slachten, pluimen, leegmaken, wassen: 1u
2. Vet en been van rundsvlees afhalen, in stukken snijden: 30 min
3. Vlees tot gehakt hakken: 50 min (Het hakken in ons handmolentje is zeer onhandig, langzaam en fysiek uitputtend, gehakt kunt je nergens kopen)
4. Peterselie, peper en knoflook kuisen en stampen (‘teentjes’ lijken eerder mini-nageltjes, prutswerk!): 20 min
5. Gehaktballetjes rollen: 10 min
(Laat ik het koken van de kip niet meerekenen omdat je ondertussen wat anders kunt gaan doen…)
6. Vlees van de gekookte kip afhalen (magere kipjes hier met weinig vlees, met het been eraf blijft er amper iets over): 20 min
7. We zitten al aan meer dan 3 uur en de kook is eigenlijk nog niet begonnen…

Hoewel het resultaat er - enkele uren later - mocht zijn, voelde ik tijdens het zwoegen weinig van het 'vliegen op de wind'. We houden het meestal dan ook bij de ‘eenvoudige keuken van Burkina’: rijst met vis in saus. Dat duurt gelukkig 'maar 2 uur' want de vis is al dood als je begint.

 

papier-werk

Ik gaf op het justitiepaleis mijn papieren af om de Burkinabese nationaliteit aan te vragen. Ze bekeken kort mijn papieren en borgen ze daarna ergens netjes op. De papieren waren oké, maar in werk leken ze niet echt veel zin te hebben. Toen ik vroeg wanneer ik ervoor moest terugkomen, kreeg ik een erg vage reactie: “Tja… dat is altijd zo’n moeilijke vraag. Eind deze week?” vroeg hij, alsof ik het beter zou weten. Persoonlijk vond ik vrijdag geen slecht idee. “Oké” zei hij “kom vrijdagavond maar eens langs”.

Een week later was ik Burkinabé, al leken de 'papier-werkers' het er niet helemaal over eens te zijn. “Maar ze is blank!” zei de één, terwijl de ander zei: “Maar ze is Yameogo”. Blijkbaar een zeldzame gebeurtenis in Banfora.

gast-vrij

Je merkt duidelijk dat je niet meer in Europa zit, als je rond vijf uur ’s avonds plots hoort dat je schoonmoeder onderweg is om je te komen bezoeken, samen met een vriendin en haar kinderen. In totaal 6 man, die rond 22 uur beslissen dat ze allemaal blijven slapen. Misschien maar goed dat ik het niet op voorhand wist, dit spaarde me heel wat uren voorbereiding uit. Ik had niks klaargelegd, schoongemaakt of gekookt, maar dit leek niemand te storen. We hebben geen zetels en zeker geen extra bedden, maar plastieken matjes vond iedereen prima! Er werd geïmproviseerd, en even later had iedereen een plekje gevonden in de woonkamer.

  



Moeilijker om aan te wennen zijn de onaangekondigde bezoekjes van vrienden of zussen die plots komen logeren zonder dat ze beslissen of dat voor twee dagen of twee weken is. Vragen hoe lang iemand denkt te blijven gaat regelrecht in tegen alle gastvrijheidregels en is dus grof en ongehoord. Ik besef dikwijls dat ik van gastvrijheid nog erg weinig ken en moet tot mijn schaamte toegeven dat ik op bepaalde momenten liever wat meer ‘gast-vrij’ zou zijn…
Ik mag dan de Burkinabese nationaliteit hebben gekregen, echt Burkinabe ben je pas als je gastvrijheid geen grenzen meer kent.

dagboek - overleven in Koudougou (februari)

februari 2014
We zijn amper een maand getrouwd en Théodore moet alweer naar Koudougou voor zijn studies. Deze keer niet voor 4 dagen, maar voor drie weken. Zo lang alleen overleven in Banfora is voorlopig nog onmogelijk. Ik ga mee.

In ons huisje in Banfora hebben we nog niks, maar in Koudougou hebben we nog minder. Zelfs voor water moet je naar de winkel, want uit de kraan komt enkel warm water.
Toch hou ik van dit sobere leventje, waar overleven moeite en tijd kost. Moeilijk te combineren met ander werk, dat wel… veel schiet er niet over.

Twee filmpjes over het leven in Koudougou… en de bijhorende uitdagingen.

Deel 1 - uitdagingen uit het dagelijkse leven

Deel 2 - koken en eten

dagboek - Mijn man is Afrikaan

hardgebakken brood

Hoewel we als gemengd koppel amper te maken krijgen met directe racistische uitspraken van mensen uit onze omgeving (in Burkina of in België), zijn vooroordelen, clichés, veralgemeningen of onbegrip over de verschillende rassen nog lang de wereld niet uit. Ik denk aan die vééééle keren dat mensen me hier in Burkina vertelden over ‘een andere blanke’ die ze kennen, uit Canada bijvoorbeeld… en vroegen of ik die ook ken. Of mensen die denken me te kennen, puur en alleen op basis van mijn huidskleur. Zoals toen ik daarjuist brood ging kopen hier in Banfora en de verkoopster vroeg of ik graag hardgebakken brood had, of liever wat slapper. Ik koos het slappe broodje, waarop een -voor mij volledig onbekende- man zei: “Nochtans jullie houden van hardgebakken!”. Ik kon amper geloven wat ik hoorde. Een man die vermoedelijk twee blanken kent die van hard brood houden… en me daarom beter denkt te kennen dan ikzelf!
Wat dom zijn die Afrikanen he =)

typisch

Net zo dom als de Europeanen trouwens, waar je net hetzelfde hoort. Wanneer Théodore een halve dag in bed doorbrengt (ziek van de voedingsaanpassing in België en doodop van de lange nachtelijke reis Burkina-België) zijn er mensen die hem nooit ontmoet hebben en niet vragen waarom Théo in bed ligt, maar zonder nuance concluderen dat het is omdat hij Afrikaan (= lui) is: “Ah, typisch”.

dé Afrikaanse man

Vrienden die het goed bedoelen vragen me soms voorzichtig of “Afrikaanse mannen niet heel jaloers zijn?” of vertellen met een bezorgd toontje dat ze hoorden “dat mannen in Afrika ontrouw en buitenechtelijke relaties geen probleem vinden” en kijken me dan vragend aan. Ik ken de vooroordelen over Afrikaanse mannen, laten we ze niet verstoppen: ze vinden echtbreuk prima, zijn ruw en dierlijk in bed (daar durfden mensen me tot nu toe niet naar vragen), extreem jaloers, onbetrouwbaar, behandelen vrouwen als slaven of voorwerpen, hebben aids (of ebola =) zijn vuil, corrupt, traag of zelfs dom, en vereren waarschijnlijk geesten. Met een blanke trouwen ze alleen voor de papieren of het geld (geld dat ze trouwens op één dag zullen opmaken), en als je de fout maakt ze mee naar Europa te nemen dan laten ze je vallen om daar een nieuw leven (zonder je) te beginnen.
En dan vergat ik nog de leukere vooroordelen,... dat ze bv. allemaal goed kunnen dansen, tamtam spelen en zingen en graag luidruchtig lachend in de belangstelling staan.

500 000 000 Afrikaanse mannen

(foto's: alle zeven uit Burkina)

Hoewel ik het soms oneerlijk vind dat ik Théodore moet verdedigen, alleen maar omdat hij ‘een Afrikaanse man’ is, begrijp ik dat mensen het meestal goed bedoelen en kan ik er best mee lachen.
Mensen die me vragen stellen hebben daarbij trouwens meer gelijk dan zij die stilzwijgend uitgaan van de correctheid van hun vooroordelen.

Toch… om voor één keer enkele misverstanden de wereld uit te helpen, enkele feiten over ‘de Afrikaanse mannen’:

In Afrika wonen een half miljard mannen, verspreid over 54 verschillende landen. Puur geografisch gezien kunnen deze mannen tot 8500 km van elkaar wonen, dat is van België tot het oostelijkste puntje van Rusland, of heel China door tot in Noord-Korea. Burkina Faso alleen is bijna 9 keer zo groot als België, er wonen 5 miljoen meer mensen en er bestaan meer dan 60 verschillende volkeren met elk hun eigen taal, religie, gewoonten, opvoeding, waarden en normen. 

Théodore



Verder ben ik niet met ‘de Afrikaanse mannen’ getrouwd, maar met Théodore Wendépagnagdé Yaméogo, zoals er maar één is. 100% Afrikaan, zoals 500 miljoen andere mannen, maar ook Burkinabé, Mossi, Yaméogo, geboren en opgegroeid in een grote stad in Ivoorkust, universiteitsstudent, broer van 5 zussen en vooral: toegewijd christen. Hij is noch lui, noch dominant, noch wild, noch ruw, noch corrupt, noch dom. Hij gebruikt 4 keer zoveel tandpasta en zeep als ik en staat 2 keer per dag 20 minuten onder de douche, heeft geen aids of ebola, is hondstrouw en absoluut ongeïnteresseerd in andere vrouwen, vrijgevig maar niet kwistig (behalve met zeep en water dan), en ietwat jaloers zoals waarschijnlijk elke man ter wereld. Leven in Europa zegt hem niets en hij heeft er nooit van gedroomd te trouwen met een blanke. Hij is niet lawaaierig en houdt niet van dansen, valt niet graag op en speelt geen tamtam. Hij spreekt trouwens geen 'Afrikaans', enkel Frans, Mooré en Dioula en heeft nog nooit een olifant gezien.

Théodore is 'zwart' tot op zijn tandvlees, maar wie hij vanbinnen is of wat hij doet of denkt kun je daar niet uit opmaken. Hij heeft echt niets gemeen met een willekeurige dorpeling uit Tanzania die 5000 km verder woont, nooit over Burkina Faso gehoord heeft, geesten vereert en 7 vrouwen heeft.
Niet meer dan een Belg met een Rus.

uniek

 



Over verschillen gesproken, dikwijls als ik mensen hoor zeggen dat "de zwarten" of "de blanken" of "de Marokkanen" of "de moslims" dit of dat zijn, dan denk ik aan mijn lieve zus Charis:
100% Vlaming en vrouw net als ik, geboren uit precies dezelfde twee ouders, opgeleid door dezelfde juffrouwen op de basisschool, wonend onder hetzelfde dak met dezelfde 4 wilde broers, enz.

Toch kunnen we (ietwat overdreven) stellen dat ik degene was die ruzie stookte terwijl zij de vrede zelf was, ik diegene die vuile op straat gevonden tomaten verorberde, en zij de hygiëne zelf, ik de wildebras die uit bomen viel, en zij de braafheid zelf, ik de grote mond en de opvliegende reacties, zij de stilte zelf, ik de opzwepende R&B nummers, zij Chopin. Ik het hart op de tong, hield van alles wat belachelijk was, zij zat met een boek in een hoek. Van mij moet het lekker zijn, van haar gezond. Ik het eeuwige kind, zij amper kind geweest. Ik kattig en tegendraads, zij altijd vriendelijk en toegeeflijk. Ik koppig buiten de lijntjes, zij (ook koppig?) erbinnen. En ga zo nog maar even door...



Gelukkig voor mij dat Jezus me nu en dan corrigeert. En gelukkig voor Charis dat ze enkele jaren tussen dé Nederlanders zat tijdens haar studies, dat maakt je wel mondiger (haha, zie je, ik doe het ook). Alles wat ik schrijf moet dan ook sowieso met een korreltje zout genomen worden; Charis is vandaag meer hippie dan ik, alles behalve 'binnen de lijntjes', en doodgraag zie ik ze. Maar als twee mensen die zoveel gemeen hebben, tegelijk zo opvallend verschillend zijn, is het toch absurd dat we denken te weten hoe iemand is door enkel naar zijn huidskleur te kijken... 

 

 

dagboek Banfora - verhuis en 1e dagen 'thuis' (januari)

doop

Onze aankomst in Banfora werd gevierd met een overvol glas wijnrode bisap. Een jonge vrouw liep hiermee rond op het busstation, toen ik voorbijmanouvrerend met een rugzak tegen haar opbotste. Zowat alles kwam recht op m’n hoofd terecht, druipend langs m’n rug naar beneden tot aan m’n enkels. Ik plakte overal, en smaakte vermoedelijk erg zoet. Ik dacht aan de flessen champagne die tegen boten aan gekletst worden, en nam vrede met de inhuldiging. Vanaf nu ben ik “une Banforalaise”.

verhuis

Al onze spullen pasten in één mototaxi-karretje. Ze werden afgezet voor onze nieuwe thuis en plots… Plots voelden we ons verhuisd.

 

kaarsjes

Onze eerste weken in Banfora leefden we op een matje. We hadden geen stoelen, kasten, tafels of elektriciteit. Maar wél kaarsjes en elkaar. Gezellig.

 

tapijtje

Enkele dagen later bracht de timmerman ons pasgetimmerd bed, gemaakt uit balafonen-hout (d.w.z. hetzelfde hout dat voor de balafonen wordt gebruikt, de Afrikaanse versie van de xylofoon). Mijn lieve papa had voor ons al twee weken eerder een matras gekocht en we hadden ook hoofdkussens gekregen van de familie! Jarenlang heb ik op een plastieken tapijtje geslapen, met een handdoek onder het hoofd. Dat is vanaf nu verleden tijd. Onbeschrijflijk hoe deugd een echt bed doet, ik was het haast vergeten… Yihaaaa.

toppunt van goedkoopheid

De sla is hier in januari zoooo goedkoop, dat ik ze op de markt gratis kreeg. Ik wilde net genoeg kopen voor Théo en mij, en toen ik betaalde met 100 fCFA (15 eurocent), zeiden ze dat ze geen kleingeld hadden om terug te geven (het koste 3,7 cent) en dat ik ze dus maar gratis moest meepakken. Weer 3,7 cent voor op onze spaarrekening, ha!

onkoel

Eén week na onze verhuis moet Théodore alweer naar Koudougou voor z’n studies. Ik verveel me dood zonder hem. Elke avond op kaarsjes overleven is niet meer zo romantisch als je geen keus hebt, als het weken duurt en vooral als je helemaal alleen zit. Hoewel we een lichtjes-slinger hebben, een oude radio mét enorme boxen, een laptop en een ventilator en we daar allemaal meer dan dankbaar voor zijn, kunnen we daar voorlopig weinig mee beginnen. Enkele dagen later stuurde een vriend ons zijn (halfwerkende) koelkast in afwachting van een betere. Ons keukentje is te klein, maar in de gang staat’ie niet mis. Nu nog elektriciteit, want zo’n koelkast is wel erg weinig koel en veel kast.

 

Trouwen in Afrika - de dagen erna

honeymoon

Hoewel die twee dagen in het hotel vooral rond mijn nieuwe man draaiden (net zoals de rest van mijn leven trouwens), zal ik nooit die jonge receptionist vergeten. Voor het eerst in zijn leven had hij een hotelkamer vol geperforeerde hartjes gestrooid (op aanvraag van de bruid), nadien overenthousiast vertellend dat hij “net als in de films” een paadje had gemaakt van de deur naar het bed. Schattige jongen =)
En Jemimah, met wie ik – op de eerste dag van mijn (oeps ons) getrouwd leven - een duik nam in het hotelzwembad terwijl manlief aan de kant zat. Haha, té gekke honeymoon.










afschrikwekkend trouwkado

“Had ik niet voorspeld dat er één afschuwelijk fotokader zou tussenzitten, met nepbloemen en blinkende strikjes in alle kleuren?” grijnsde ik naar Théodore. Inderdaad, het kon niet afgrijselijker. Paars en geel en rood en groen en blauw en roze en goud en zilver! Superplastiekuitziende bloemen, in een doos achter een ‘venster’ gestoken. Dus echte 3D, alles mooi geschikt in een veel te dik kader. Eh… niet minder lief van de gevers uiteraard! We hingen het dan ook zonder aarzelen op in de woonkamer, om er elke dag van te genieten en vooral om het daar bij ons vertrek naar Banfora per ongeluk te vergeten.



rood

Enkele dagen na de trouw zochten we naar onze leuke lampjes-slingers die we aan het decoratieteam hadden gegeven om het feest mee te versieren. Niemand wist waar de lampjes waren, behalve een vrouw die zei dat ‘iemand met een rood tshirt of hemd’ die op de trouw had meegenomen. Die lampjes lieten we niet zomaar gaan. Ze zijn zowel een souvenir aan ons feest in België als aan ons trouwfeest, en zullen hopelijk van onze nieuwe woonst een gezellige thuis maken (zie vooruitlopende foto). Moesten we wel eerst zo’n 500 trouwfoto’s doorkijken, op zoek naar rood. We belden eerst 3 verkeerde rooddragende vrienden voordat we de juiste vonden!

Trouwen in Afrika - avondfeest

Mijn excuses voor de maaaanden die passeerden tussen de fotoshoot en het avondfeest. In realiteit waren het maar enkele uren. Hier dan toch nog de laatste trouw-vertelsels.

andere feestregels

Net zoals een ‘aparte uitgang voor dichte familie’ niet werkt, werken ook uitnodigingen niet. Op een trouwfeest voelt iedereen zich uitgenodigd… =) ’s Avonds hadden we geprobeerd een feestje te organiseren voor een ‘gesloten kring’ van vrienden en familie, maar uiteindelijk kwam er meer dan 300 man. Ook het geven van een uur leek weinig invloed te hebben. Bijna een uur wachtten Théodore en ik in de trouwauto, omdat de gasten anderhalf uur ‘te laat’ kwamen. Om toch maar alle clichés te hebben gehad…

menu

Geen rupsen of slangenvlees, maar een heerlijke rauwkostmaaltijd met kip, couscous met tomatensaus, en to (maispuree) met een bladersausje. Nadien waren er drie taarten, rondom versierd met hartjes-snoepjes uit België. Diezelfde snoepjes werden ook per drie in kleine zakjes aan de gasten gegeven als symbolisch bedankje. Hier doen ze het meestal met suikerbonen (ja, op een trouw) maar de snoepjes werden niet minder geapprecieerd.





muziek en dans

Hoewel ik me als kind geen Afrikaans trouwfeest had kunnen voorstellen zonder strooien rokjes, kampvuur, strand en palmbomen, moest ik de realiteit nu toch onder ogen zien. Daarentegen waren de strooien dakjes, de trommels en de blote voeten wél aanwezig. Er werden een heleboel traditionele instrumenten bovengehaald, die enkel in lokale talen een naam hebben, en al gauw dansten de eerste vrouwen naar de ‘dansvloer’. Ook Théo’s neven uit Ouagadougou brachten de ambiance erin met hun voorbereid nummertje. Er werd een grote danskring gevormd en even later danste iedereen mee.

Enkele fotootjes die ontdanks hun qualiteit toch iets van de sfeer meegeven: