Verlovingsrituelen

‘organiseren’

“Zullen we binnenkort een verlovingsfeestje organiseren?” vroeg Théodore. “Gewoon klein, met enkel wat beste vrienden en familie…” Ik vond het allemaal wel oké, als hij me op voorhand ook maar persoonlijk ten huwelijk vroeg. En als ik ja zou zeggen uiteraard. En dat was de eerste culturele botsing. Hier is verloving iets georganiseerds, in verschillende stappen met verschillende rituelen. Niets als bij ons, waar het eerder verrassend hoort te zijn. Moeilijk te combineren natuurlijk… want nu zat ik wel te wachten.

feestje

Maar een feestje dus. Stilaan begon ik te beseffen dat het geen ‘gewoon feestje’ werd, maar een enorm evenement vol tradities en voorwaarden. Als ik beter informeer blijkt dat Théodore aan ‘maximum 100 man’ denkt, waarvan meer dan de helft familie. Een feest werkt hier ook niet echt met uitnodigingen, want er komt telkens dubbel zoveel volk als je hebt uitgenodigd. Blijkbaar is Théo’s grootvader alom bekend, en dat betekent hogere eisen voor zijn kleinzonen en véééél mensen die zich ‘uitgenodigd voelen’.

vertegenwoordiger papa Vleugels

Normaalgezien moet je netjes de tradities volgen, volgens de richtlijnen van de oudsten in de familie. Dat werd gelijk al redelijk moeilijk, gegeven dat mijn ouders niet in de buurt wonen. Théo’s nonkels (vaders kant) zouden daar namelijk om mijn hand moeten gaan vragen. Ook tijdens het verlovingsritueel moeten beide families aanwezig zijn, of toch alleszins een vertegenwoordiger van elke familie.
En zo werden pastor Mamadou en zijn vrouw Rejane aangesteld tot de vertegenwoordigers van mijn ouders in België. Dat werd snel geregeld via een telefoontje tussen papa en Mamadou, die nu dus officieel vertegenwoordiger is.

rol van de nonkels

Voor alle rituelen en tradities moeten de nonkels dus aanwezig zijn. Normaal zijn dat de oudere broers van Théo’s papa, maar die wonen in Ivoorkust. Dus werd de jongere nonkel hiervoor bevoegd. Théo’s papa is zelf slecht op de hoogte van alle traditionele eisen, dus we hebben samen heel wat fouten gemaakt. Théo en ik door alles zelf te willen regelen, en Théo’s papa door niet op tijd de nonkels op de hoogte te brengen. Omdat ik blank ben, zagen ze heel wat foutjes door de vingers, maar één nonkel was blijkbaar toch wel wat gekwetst toen hij pas twee dagen voor het feest op de hoogte werd gebracht. Hij is nochtans de ‘grote nonkel’ die alle beslissingen voor de familie moet maken…

uitgesloten

Twee dagen voor het feest werd alles dan ook plots in de war gestuurd. Ik hoorde overal geruchten, dat ik bijvoorbeeld als meisje mezelf niet mocht tonen op het feest e.d. Dat het iets tussen de families was, waar ik niet eens mocht bijzijn, en dat ik binnen met de vrouwen in een kamertje moet blijven. Dat ik misschien op het einde erbij zou worden gehaald om te bevestigen dat ik ‘deze jongeman ken’ en dat er ook ‘iets meer’ is… Ik zag de nonkels ook telkens samen zitten discussiëren, alsof er problemen waren. Ik wist helemaal niet meer wat me te wachten stond en had niet het recht dit rechtstreeks aan de nonkels te vragen.

ongeldige verloving

Achteraf legde Théodore me uit dat een verlovingsfeest blijkbaar niet mag doorgaan bij de jongen thuis…! Dat moet bij het meisje gebeuren. We konden de plannen niet meer annuleren, en uiteindelijk hadden de nonkels dus beslist dat het geen ‘verloving’ zou heten maar een ‘presentatie’. Dat is blijkbaar een andere etappe,  waarbij het meisje voor het eerst aan de familie van de jongen wordt voorgesteld… Zelf begrijp ik er tot vandaag niet veel van, maar volgens de tradities zijn we dus niet helemaal echt verloofd. Maar goed… al bij al was iedereen blij met het (verlovings)nieuws, en door de grote meerderheid wordt onze verloving wel erkend. Een veel voorkomende reactie was: ”Aah Théodore, dus jij gaat de kleur van onze familie veranderen!”.

voorbereidingen



 

Eén dag voor het feest waren er plots een heleboel vrouwen thuis, zonder ons medeweten opgetrommeld door mama! Ze maakten to (maismeel met water) klaar in een enorme kookpot en ik moest ook is roeren: superzwaar alsof je in een container puree moet roeren. Nadien werd de to in plastiekzakjes gedaan, strak dichtgebonden.



Zondagochtend werden er allerlei soorten bladeren gewassen, gesneden en gekookt voor de bladersaus. We bakten brochettes  sneden groentjes en frituurden kroepoek. We kochten ijsblokken om de drank koel te houden, vervoerden stoelen in een karretje, hingen gekleurde kerstlichtjes op en speelden alvast vrolijke muziek (geen trommels maar een moderne stereo-installatie). Enkele uren later zouden zo’n 120 mensen vanuit alle hoeken van Burkina komen…

ceremonie

 



Vanaf 17 uur mocht ik me niet meer laten zien. Wel werd ik gerustgesteld dat het maar voor even was, en dat ze me daarna zouden komen halen… En inderdaad, na het welkomstwoordje van nonkel Jonas werd ik door zijn vrouw erbij gehaald en aan Théodore 'overhandigd?'. Ik werd aan de mensen voorgesteld alsof ze mij nog nooit gezien hadden, en ook pastor Mamadou nam even het woord om te vertellen wie ik was. Théo’s ouders werden voorgesteld en er werd voor ons gebeden. Al bij al duurde de ceremonie geen 30 minuten. Wel vertelden Théodore en ik kort hoe we mekaar leren kennen hadden (wat ook niet mag tijdens een ‘presentatie’) en daarna kreeg iedereen te eten. Op z’n Afrikaans, dus niet rond tafels…

 

verrassing

Nadat we met iedereen wat gebabbeld hadden en de mensen weer naar huis waren vertrokken, hadden we nog genoeg tijd om uit te gaan. Théo’s beste vriend Achille belde ons op, dat we dringend naar de muziekschool moesten komen, want dat ze ter ere van onze verloving een verrassings jazzconcertje hadden georganiseerd!!! En zo gleden we al vierend en jazzend de laatste dag van het jaar binnen.