Trouwen in Afrika – fotoshoot en rituele groet

trauto

Hoewel ik een witte traktor, een ezeltje of een eenvoudig karretje zalig zou hebben gevonden, had een vriend voor ons een dure witte auto gehuurd. Veel te sjiek voor mij, maar erg dankbaar dat we iets hadden!

fotoshoot

Terwijl chauffeur Clement ons naar hotel Sissiman bracht voor een fotoshoot, merkten we dat we door verschillende genodigden werden gevolg op de brommer. Hier is het de gewoonte dat kerkdienst en (avond)feest mooi aansluiten, en dat iedereen – luid toeterend - de trouwwagen volgt naar de feestzaal. We wilden vermijden dat ‘willekeurige hongerigen’ ons volgden, en hadden daarom bewust een lange pauze gelaten tussen beide feestjes. Blijkbaar had niet iedereen begrepen dat het feest pas ’s avonds laat was. Eerst een perfect moment voor de fotoshoot.
Een miniselectietje:

 

 

rituele familiegroet

Nadien bracht Clement ons thuis voor een rituele groet in de (schoon)familie, zoals het volgens de traditie moet. De wegen van wijk Sarfalao maakten het hem erg moeilijk, aangezien de auto te laag was en te putten van Sarfalao te diep. De koer van de familie Yameogo (én de koer van hun buren) zat stampvol mensen. We werden luid toegejuicht en onthaald met een vreemd vies drankje in een kalebas. Blijkbaar een ritueel welkomstdrankje om de bruid welkom te heten in haar nieuwe familie. Toen ik nadien water vroeg bleek er een waterpanne te zijn en al het water op! Er werd ons een aantrekkelijke rijstmaaltijd bezorgd, maar ik had vooral veel dorst. Gelukkig werd er verder niet veel bijzonders van me verwacht.

klimtocht

Daarna langs de familie Vleugels, die 100 meter verder logeerde. De klimtocht moet kostelijk zijn geweest: allemaal putten en heuveltjes en grachten… Met een fiets of moto moet je hier niet proberen rijden, maar ook te voet op hakken met een lang wit trouwkleed was een hele uitdaging. Helaas geen foto’s van de dag zelf, maar wel'n leuke die enkele dagen eerder werd genomen op diezelfde weg tussen de huizen Yameogo en Vleugels.

Trouwen in Afrika - kerkdienst

bruidsmeiden

Als het maar niet te Amerikaans (=”christelijk”) wordt, dacht ik, met die rij grote bruidsmeisjes, vermoedelijk in blinkende gruwelijkheden gewaad. Maar tot mijn verrassing kwamen de 16 dansende Afrikaanse meiden al swingend binnen op een heerlijke Nigeriaanse hit, een leuk stofje op de traditionele wijze rond de heupen geplooid. Ze vormden een prachtig gangetje voor de aankomende bruid. Zalig vond ik!

bruidsdame

Ik weet niet of dat iets typisch Afrikaans is, of dat het ook in Europa gebeurt, maar nog voor ik van iets wist had m’n toekomstige schoonmoeder een ‘bruidsdame’ voor me gekozen. …dat was Théo’s nicht Liliane. Een mooie, lieve vrouw die heel de dag naast of achter me liep en zorgde dat ik nooit wat tekort kwam.

bruidskindjes

En dan waren er m'n kleine bruidsmeisjes Isabel, Joyce (halve Braziliaantjes) en Daniella (Burkinabè), de dochtertjes van onze getuigen. Drie zotte giechels, we hebben wat afgelachen. In de auto onderweg naar de kerk waren ze al begonnen met het rondzwieren van hartjes-confetti!
Théo had Ismaël als bruidsjongen. Voor hem was het de eerste keer, dus hij was supergeconcentreerd. Hij wou zéker die ringen niet verliezen onderweg!

ringen

Leuke, eenvoudige ringen waren het, gesmeden in de hoofdstad van Burkina Faso. Het goud werd opgegraven in de Burkinabese goudmijnen. Een klein ingekerfd sterretje was daar het ‘etiket’ van. Dus échtécht Burkinabese ringen, al was de goudsmid wel een Senegalees…
De ringen waren met lintjes vastgebonden op een (volgens Jemimah ongelooflijk lelijk en kitcherig) kussentje, gemaakt door de Antilliaanse schoonmoeder van tonton Jonas. Toch beter dan het lieveheerstbeestje waarin de ringen oorspronkelijk zaten!

sluier en kus

Na het gebed zou ik eindelijk van de sluier verlost worden (daar dacht ik inderdaad vooral aan tijdens het bidden). Ik was dat gordijn beu, en eerder ongeduldig, maar Théodore nam aaalle tijd. En ook toen de voorganger zei dat Théo z’n bruid mocht kussen, vroeg deze doodleuk aan de voorganger hoeveel tijd we daarvoor kregen! “Boh… als jullie willen kunnen we ook met heel de massa even naar buiten om jullie alle tijd en ruimte te geven hé...”

muziek

Hoewel er meer instrumenten waren dan enkel trommels, hebben we toch heel wat mooie Afrikaanse muziek gehad. Zo was o.a. de lofzang nogal reggae en zong ook (Théo's) mama’s koor prachtig in het Mooré. Na de kus kwam een grappig mannetje naar voor met een Afrikaans snaarinstrument. Echt leuk, hoewel ik niks begreep van alle zegeningen die hij zingend uitsprak in het Mooré. Het publiek duidelijk wel, want er werd na elke zin gejuicht en geapplaudisseerd! Deze “griot”-zegeningen zijn heel gekend in Burkina Faso. In het dagelijks gemeenschapsleven is een griot iemand die rondgaat en al zingend nieuws brengt of lofzingt tot eer van een persoon of een familie.

‘enkel voor dichte familie’

Bij het naar buiten gaan kreeg iedereen een kleurrijk frisdrankje en brochetjes. Er was één aparte uitgang voor de “dichte familie” van het koppel. Dat moet je in Afrika natuurlijk niet zeggen, want zowat iedereen rekent zichzelf tot deze groep… We hadden het aantal kusjes willen reduceren door een ‘verre algemene groet’ aan het einde van de dienst, en de kusjes enkel voor dit beperkt groepje willen bewaren, maar dat bleek onmogelijk te zijn. Ik had natuurlijk niet het recht te klagen, want ik was degene die het telkens ‘Afrikaans’ wou houden! Iedereen familie en géén “clubjes”, dát is Afrikaans.
  

buurt

Een extraatje, dat we zelf pas dagen later op foto's van vrienden zagen, was dat er zwaar gedanst was geweest in de wijk waar Théo woont. We waren er zelf niet bij (want elders fotoshoot aan't houden), maar veel bezoekers en buren waren langsgegaan bij de familie van Théodore, en hielden daar op zichzelf een feestje! Ook weer zalig typisch, feest is feest, en verder zijn er géén regels of voorwaarden. Jammer dat we't gemist hebben, ons feestje in de wijk!

Trouwen in Afrika – bij madame Bazié

Schoonheidssalon GALYJO, het was geen hut vol dorpsvrouwen want we zaten midden in de stad, maar hier zou wel alles gebeuren. Vlak voor ik aankwam hadden de meisjes een dode muis gevonden in één van de schuiven (zie foto: schuif onder spiegel). Verder zat er niet veel interessants in de schuiven. Ik bracht m’n eigen schmink mee, want met zwarte fond de teint kon ik niet veel beginnen…

Ik had een 5tal Burkinabese meisjes ter beschikking die me samen verzorgden: haren wassen (met koud water om tijd te winnen, want opwarmen betekent eerst een vuurtje aansteken!), haren krullen, nagels lakken, enzovoort…

Mama, Charis en Jemimah waren meegekomen om te kijken hoe het ging. Bijzonder hen erbij te hebben, ze waren van zo ver gekomen.

Achter een gordijn mocht ik m’n jurk aantrekken. Geen kleurrijk traditioneel gedoe, maar een hyperwesters trouwkleed besteld via internet. Aangezien hetzelfde Mooré-woord nasara zowel ‘christen’ als ‘westerling’ betekent, wordt hier ook al het niet-westerse (traditioneel Afrikaanse trouwkledij, henna-tekeningen e.d.) als islamitisch of animistisch en dus anti-christelijk beschouwd. Om de lokale christenen niet te shockeren en onnodig gepraat te vermijden, koos ik daarom m’n “Afrikaans kostuum” voor België, en het Westers kleed voor Afrika!

Madame Bazié, de bazin van het salon, was hilarisch. Ik moest van haar allerlei poses aannemen voor de foto: dromerig in de spiegel kijken, m’n sluier vastnemen, sssht doen met m’n vinger, enz. Ze was erg fier op haar bruidje, en ik lachte me een ongeluk.

En toen was het zover. In de auto en richting kerk!

Trouwen in Afrika - de burgertrouw

Ook in Afrika bestaan er gemeentehuizen waar alles min of meer officieel gebeurt. En ze worden gebruikt trouwens, er stonden die dag bijna 30 trouwceremonies op het programma van de burgemeester, en zo’n 128 in de hele stad Bobo. Niet dat het voor de burgemeester een probleem was een uur te laat aan de dag te beginnen! Vrienden en familie van verschillende koppels verdrongen mekaar dan ook aan de ingang. Iedereen wilde als eerste binnen (1), wat uiteindelijk bijna tot een vechtpartij leidde (2). Onze ceremoniemeester “won” het gevecht van de ceremoniemeester van een ander koppel (2) en dwong ons te gaan zitten op de plaatsen die voorzien waren voor het trouwend koppel. Onze familie had geen plek om te zitten, want alle plaatsen waren ingenomen door mensen die voor een ander koppel kwamen! (3) “Maak aub plaats voor de familie van het koppel!” werd er dwingend gevraagd, maar iedereen bleef vastbesloten zitten. Rechtop dan maar! (4)

(1)

  (2)

 (3)

 (4)

Het werd helemaal te gek toen de burgemeester ons aansprak als meneer Yameogo en juffrouw Jackeline Weetikveel… Théo voelde zich niet echt bereid om met ene Jackeline te trouwen. “Bent u niet Jerome Yameogo??” vroeg de burgemeester…
Blijkbaar trouwde er een andere Yameogo die dag. Snel door die papierstapel heen, en dan opnieuw beginnen alsof er niets gebeurd is.

Even later kwam het er zonder enige emotie uit, als een ingeoefend zinnetje dat te snel werd uitgesproken: “Dan verklaar ik jullie nu man en vrouw, en kus.”

 

De burgemeester grijnsde naar Théo’s getuige. Ze waren verrast elkaar hier aan te treffen, 2 goede vrienden waren het. En het verbaasde me niet. Rasta’s zijn het, allebei. Dat zeggen ze hier als iemand chill of koel is en nergens ooit een probleem in ziet. Op ons avondfeest kwam onze rasta-burgemeester ook plots langs! Leuke verrassing.

(Théodore met zijn getuige Pasgo)

(Ik met mijn getuige Rejane)

Trouwen in Afrika

Trouwen in Afrika… hoe zou ik me dat vroeger voorgesteld hebben? Koeien of kamelen als bruidschat, traditionele bruidskleding in mooie gekleurde stoffen, hennatekeningen op handen en voeten, versierd worden door de vrouwen van het dorp, in een hutje vreemde rituelen ondergaan, dansen op djembémuziek rond een kampvuur, de huwelijksnacht doorbrengen in een hut met heel de bevolking aan de deur, wachtend op een bebloed laken?

Alleszins een groot feest rond een kampvuur, of op het strand, met palmbomen, strooien rokjes en blote voeten… tot de vroege ochtenduren.

Maar zo is het niet gegaan. Er kwamen misschien wel een aantal elementjes in het echte verhaal terug. Het koetje bijvoorbeeld… hoewel dit geen echte bruidschat was, was het wel één van Théo’s nonkels die het koetje had gekocht als bijdrage aan het feest. "Zo'n meisje krijg je niet gratis" zei de familie dan.

In m'n volgende vertelsels beschrijf ik telkens een stukje van onze trouwerij. Niet alles, dat zou uren schrijf- en leeswerk zijn. Maar die momenten die net wat 'anders' waren, daar wil ik wel wat van kwijt.
Ik probeer er telkens foto's bij te vinden! Veel leesgenot.