Dagboek april - mei

Burkina Faso! En meer specifiek Ouagadougou. Hier ben ik in november al twee weken geweest, en nu wou ik wat vrienden bezoeken en vooral ook mijn neef Michael.
Ik plaats slechts enkele korte dagboekstukjes op m'n blog, want ik heb al redelijk wat verteld, hier op de site en ook in m'n nieuwsbrieven.

Zweet

“Hmmm… fascinerend. Ik zie zelfs druppels bovenop mijn handen. Vreemd om te zien. En op elk moment van de dag of nacht is het haar in mijn nek nat. Soms druppelt het zweet van mijn benen op mijn voeten, alsof ik in mijn broek aan het plassen ben.”

Pizza

“‘s Avonds met neef Michael naar de pizzeria gegaan. Dat was onbeschrijfelijk zalig. Pizza was zes maand geleden en het was alsof ik kon wenen van genot. Hetzelfde met de tomaatjes en omeletten die ik hier eet. Zonder overdrijven, dat is een vreugde die m’n hele lichaam doet bibberen.”

Bezit

“Met P. zijn mama bezocht. Bijzonder. Hij heeft echt NIKS. Het woord ‘bezit’ of ‘mijn’ is hier bijna onbestaand. Als ik over ‘mijn fles water’ spreek, kijkt hij me vreemd aan. Een keer verbeterde hij me: Irene, ‘mijn’ dat bestaat hier niet in Afrika, dat zul je toch moeten afleren.”

Foto

Deze foto is vooral voor zij die 'the gods must be crazy' hebben gezien. Maar ook zij die op mijn spaghettidag waren en m'n krantje hebben gelezen, zullen vaag begrijpen wat de zin van deze scène is. Merk de kip op, deze speelt een belangrijke rol.

dagboek (h)

Hier volgen de laatste dagboekfragmenten over mijn outreachperiode is het oosten van Mali. Hiermee sluit ik dan ook het Mali-hoofdstuk af en verhuizen we naar een ander West-Afrikaans land...



Animistisch Fanterela (19/03)

“Fanterela is een mysterieus dorpje. De eerste blanke (missionaris) die hier is geweest, is door de dorpelingen gecastreerd. Twee jaar geleden is de grote danser van de fetisheur (tovenaar) christen geworden. Aangezien in Fanterela het animisme op de eerste plaats staat krijgt hij te maken met veel tegenstand van zijn dorpsgenoten. In de bomen zie ik hier voortdurend voorwerpen hangen als schoenen en potten om de bomen te vereren en degene die de vruchten eet te vervloeken. En geloof het of niet maar degene die ervan eet sterft.”

Geitenoog (27/03)

“Uiteindelijk toch geen varken gekocht. Wel een geit vandaag, die we dezelfde dag in stukken hebben gesneden. Het oog was voor mij!”

Pasen

“Vandaag Pasen! Kerkdienst met veel dans en daarna feestmaaltijd. ’s Middags de grote feestmaaltijd, dat wil zeggen kippenbillen en –vleugels. ’s Avonds de kleine feestmaaltijd, dat wilt zeggen de poten (tenen) en de koppen. Bah.”

Onze-Vader in het Bambara

An Fa min bè sankolo la, i togo ka saniya, i ka masaya ka na. I sago ka kè dugukolo kan iko a bè kè sankolo la cogo min na.
An ka bi dumuni di an ma. An ka hakèw yafa an ma iko an fana bè yafali kè an hakè tabaaw ma cogo min na. I kana an don koroboli la, n ka an kisi o juguma ma, katuguni masaya ni sebaaya ni nooro ue e de ta ye fo abada. Amiina”

dagboek (g)

Weg van Europa, wég van Afrika

“Pfjoew ik ben ver weg. ... daar waar ezels van de daken eten, daar waar je bezems aan de kant van de weg plukt, daar waar stoelen luxe zijn...”

Pact met de duivel (12/03)

“Gisteren kwam een vrouw met haar zoontje langs. Na een gesprek met ons werd duidelijk dat ze allemaal dochters had en dat ze een zoon wou. Ze heeft een fetisheur (tovenaar) bezocht en een pact gesloten met de duivel. Als ze een zoon kreeg, zou ze een haan slachten en offeren. Tijdens de bevalling stierf de papa. Het kind was een jongen, maar de vrouw is haar belofte niet nagekomen. Ditzelfde zoontje is nu een heel vreemd jongetje geworden, dat soms urenlang niet praat en van huis wegloopt om in de brousse te overnachten. Hij komt naar huis om te eten maar als niemand met hem praat vertrekt hij weer. Zijn ogen staan vreemd en zijn manier van bewegen is echt eng.”

Warm bed

“Zelfs als we uitzonderlijk een bed hebben om te slapen, slapen we liever op de grond. Een bed is zodanig warm.”

De zware momenten (16/03)

“Ik voel mij niet op mijn plaats hier. Ik ben hier precies niet nuttig. Aan mijn kennis heeft men niks, want niemand is geïnteresseerd om van mij iets aan te nemen, lijkt het soms. Mijn talenten ben ik niet aan het gebruiken, het programma met de kinderen heeft me ontmoedigd. Martiale haar ‘pedagogische ideeën’ komen weinig overeen met de mijne en Hervé zijn kritiek heeft me ontmoedigd zonder me iets te leren. We hebben trouwens veel te veel te doen, geen tijd voor ‘minderwaardige’ kinderen.
Het programma met de vrouwen en de tuinen is afgelopen... nu is alles nogal veranderd. Een heel druk programma, geen tijd voor niks. Deur-aan-deur alle dagen. Ik voel mij een last. Men zegt mij soms ‘troostend’ dat mijn gebed heel nuttig is... ik weet wat ze daarmee willen zeggen. Eigenlijk ben ik voor niets goed hier. Soms lacht Hervé naar me en ik voel me een manke, blinde hond die medelijden opwekt maar wel schattig is. Mijn sterktes worden hier niet opgemerkt of niet gewaardeerd. Is iedereen zo lief voor mij omdat ik ‘zo zielig ben’? Hier lijkt het of ik niks kan. Ik heb niet ‘de Heilige Geest’, ik kan of wil niet evangeliseren, ik begrijp niks, ik kan niet bidden in het Frans, geen eten klaarmaken op z’n Afrikaans,... en Hervé noemt mij ‘de dappere vrouw’ maar ik weet niet of hij het meent. Zelfs complimentjes en bemoedigingen lijken uit medelijden...
En ik word hier echt passief. Geen enkel initiatief durf ik nog nemen. Zelden is het goed. Ik ben doodmoe.... Het is alsof ik hier niks waard ben. Ik kan nergens over praten. Als ik zwijg ontmoedig ik mensen. Als ik praat word ik verkeerd begrepen. Als ik zeg dat men mij niet begrijpt hier, ontmoedig ik ook de mensen. Er is niemand die echt zin heeft te luisteren en mij te begrijpen. Isaac een beetje... maar ik mis mijn vrienden Denis en Paul die in het ander team zitten.

Misschien is het gewoon mijn dag niet vandaag... :-) Soms kan zagen en overdrijven gewoon is deugd doen.”

dagboek (f)

Discussie ‘egel’ deel II (6/03)

Belangrijk lachwekkend detail vergeten. Toen we een stemming hielden om te beslissen of we de egel al dan niet in de pot zouden steken, zei Remy “Ik ben voor, want ik heb het hoofd nodig!” Vooral het woord ‘nodig’ deed me schaterlachen. Hij wou het hoofd opeten, daar had hij zin in, tshh... Uiteindelijk heeft hij effectief het hoofd van de egel opgegeten. Walgelijk. Ik herinner me dat Denis het hoofd van de rat ook voor zichzelf had gehouden... En Bamba heeft het hoofd van de geit opgepeuzeld.
En heb ik al gezegd dat de Afrikanen zelfs de botten opeten? Het kippenpootje dat ik dapper heb proberen afknabbelen (zie foto), heeft Denis achteraf volledig in zijn mond gestoken. Daar zit niks vlees op maar goed... Hij vindt het heerlijk.”

Albinomeisje

“Het verhaal van het albinomeisje is echt verdrietig. Ze is jong en – dat zeg ik niet gemakkelijk, maar eerlijk onder ons – ze is echt lelijk. Bloed onder haar mond, wit haar, overal moedervlekken, half verveld. Ze verstopt zich onder allerlei doeken en achter de muur. Ze is getrouwd en haar man is een ‘veillard’ zoals Isaac zegt. Geen ‘vieux’ hé... maar echt een oud mannetje dat zijn huis zelfs niet meer kan verlaten. Ze is bevallen van een kind dat even later overleden is. Haar leven is één en al lijden. Gisteren kwam ze ons zeggen dat de onvoorwaardelijke liefde van Jezus haar diep geraakt had en dat ze voor Hem wou gaan leven.”

Schoonheid (10/03)

“Schoonheid is hier toch ook iets bijzonder. Hier niet te mager liefst. Zeer jonge kindjes hebben zwart gestreepte wenkbrauwen en ogen. Baby’s zelfs. En jonge meisjes hebben ‘nepzweetdruppels’ boven hun ogen. Bijzonder. De sneetjes (scarificatie) om een bepaalde bevolkingsgroep aan te duiden zie je ook veel.”

Fotootjes outreach maart

FOTO 1: mooie mama Mariko die ik met haar tuintje hielp
FOTO 2: vreemde foto... net twee poppen. Merk ook het wc-gietertje op waar ik het over had.
FOTO 3: guitig
FOTO 4: visjes
FOTO 5: de altijd aanwezige kinderhoofdjes achter het muurtje

dagboek (e)

WC-deur? (1/03)

“Zaterdag het ezelkarretje genomen naar een superklein dorpje, Fougouyé. Eén huisje met twee minikamertjes, voor onze bagage, want slapen doen we buiten op dunne tapijtjes. Eén douche in het midden van de weg. Eromheen een heleboel voordeurtjes. Geen WC. Gelukkig volgen de kinderen mij hier niet zoals in Kounambougou en kan ik rustig de brousse opzoeken. WC-papier is bijna op. Dus eerst was het een WC met een deur die niet op slot kan, dan één zonder deur, dan zonder WC (enkel een gat), dan helemaal niets. Enkel nog wc-papier,... maar hoe lang nog? Ik heb al geïnformeerd naar ‘de manier met het gietertje’ maar voorlopig zie ik het nog niet zitten.”

Stieren (3/03)

“Gisteren hebben een achttal stieren ons ingesloten terwijl we samen aan het bidden waren. Echt in een kringetje rond ons, alsof ze het afgesproken hadden. Hilarisch ... voor mij alleszins. Niemand anders die echt opkijkt. ... wat voel ik me onbegrepen vrolijk.”

Discussie ‘egel’ deel I (11/02)

“Wat een zalige gesprekken hebben we hier soms. Vandaag weer hilarisch! Een halfuur debat over het al dan niet in de pot steken van de egel! Wie is voor wie is tegen? Ik verschiet van mezelf maar sinds ik hier ben wil ik geen enkele shockerende ervaring missen. Als we kat slachten ben ik de eerste om dit aan te moedigen. De rat van vorige week was ook een feest en ook deze keer is (mede dankzij mij) de beslissing gevallen de egel op te eten. De voorafgaande discussie was heerlijk. Enkelen waren tegen, die wouden het (reeds getraumatiseerde) diertje bevrijden, enkelen hadden dezelfde voorkeur omdat ze al eens egel hadden geproefd en achteraf buikpijn hadden. Anderen waren razend enthousiast om hem op te eten. We hebben hem dus opgegeten. Wat een ervaring. Hij was echt lekker. Alleen denk ik dat hij klaargemaakt was in... jah in pindasaus weeral. Dus ik weet niet of ik hem goed geproefd heb. Maar alleszins stoer om te vertellen thuis...”

dagboek (d)

Wat is er zaliger dan...

* een prachtig bruin kindje dat me ’s morgens in zijn beste Frans ‘bonsoir Madame’ wenst
* of ‘je t’aime mademoiselle!’
* 3 ezeltjes vragen om aan de kant te gaan omdat ze voor de deur van je huisje staan
* 12 kindjes over een lemen muurtje zien piepen omdat ze zo graag naar de tubabu kijken
* een douche nemen met m’n teenslippers aan en ondertussen de zon zien ondergaan
* een volledig groetingsritueel overleven zonder antwoord-loos te vallen in het Bambara
* het feit dat de president van Mali ooit een bedelaartje was
* 300 kinderen op 5m²
* Hervé die in het Nederlands ‘ik hou van jou’ wilt zeggen maar per vergissing ‘ik hou van mij’ zegt
* Een kip een vleesmuis zien eten
* Noëls ogen zien opengaan van ongeloof als ik vertel dat er ook witte chocolade bestaat

Uitdagingen in het leven hier...

* Opstaan zonder dat je vriend van het bankje valt
* Kippen uit de kamer jagen
* Naar de wc gaan zonder op een vlieg, hagedis of kakkerlak te plassen
* Vliegen uit je neus houden
* Je vlees vangen voordat je kunt slachten en eten”
* Op tijd aan de kant springen als twee ezels achter elkaar door het dorp crossen
* ... en als een mango van de boom valt
* ‘Tjéé’ roepen om te verhinderen dat de geiten in het huisje binnengaan

Rijst en pinda

“Pindanootjes rijst pindanootjes rijst pindasaus rijstpap gegrilde pinda’s rijst...”

Mooier dik

“Noël houdt niet van magere vrouwen. Dikke billen zijn aantrekkelijk en slanke meisjes met lange benen worden bij hem voor ‘kameel’ uitgescholden. Magere Europese meisjes doen hem overgeven. “Niemand wilt een vrouw zonder billen, toch?”

dagboek (c)

Mijn droom (20/02)

“... soms realiseer ik me plots waar ik ben... In Afrika tussen honderden Afrikaantjes op blote voeten met prachtige glimlach, de meeste kindjes dragen enkel een (onder)broekje of een t-shirtje... en een ander kind op de rug. Alle ogen op mij gericht met grote verwachtingen, samen dansen zingen spelen. Sommige kinderen noemen me ‘irena irena’, anderen zeggen ’n terimuso’ (mijn vriendin). Soms loop ik door het dorp en hoor ik in de verte kindjes mijn naam fluisteren of zingen, of het liedje dat ik hen geleerd heb. Beetje egostrelend zelfs.
Gelukkig beleef ik andere momenten die me kwetsen en vernederen... Dat ervaar ik echt als een les om mijn hoogmoed te breken en niet afhankelijk te zijn van de appreciatie van mensen maar enkel van God.”

Washand (23/02)

“Verschillende mensen vroegen mij hier ‘wat is dat?’ als ze mijn washandje zien! Ondertussen heb ik zelf ook afstand gedaan van ‘de washand’ en ben ik overgeschakeld op een ruwe spons. Elke dag heb ik hier zin om te zeggen ‘zo vuil ben ik nu nog NOOIT geweest’.”

Ontwikkelingshulp: mama’s met tuintjes (27/02)

“Twee weken hebben we met de mama’s in de tuin gewerkt. Zalig. Het is heerlijk op blote voeten te lopen, water in emmer op het hoofd dragen, morsen,... verfrissend, de geuren van de planten, de kleuren van de kleren van de vrouwen, de lachende tanden,... Zaterdag zijn ze ons komen bedanken, en zegenen. Hier duurt groeten soms minutenlang, en zegenen ook op het einde van het gesprek. En wij zeggen maar ‘amina amina’ maar we begrijpen geen woord. “

Dagboek (b)

Pirouette

“Een moment dat ik nooit zal vergeten: een jongetje, 9 jaar misschien, ik denk een Karibou (bedelaartje in dienst van een marabout), in elk geval vuil en alleen, kwam me groeten. Ik nam zijn hand vast en draaide een pirouette met hem. De jongen sprong letterlijk een gat in de lucht, slaakte een kreet van blijdschap en begon heel hard te lopen (deed me denken aan onze hond Bazooka als die blij is met een krabbel van papa). Het raakte me diep te zien hoe blij deze jongen was met een beetje aandacht. Voor mij misschien één van de vele kindjes... maar voor hem een dag die hij zijn leven niet meer vergeet.”

Douche

“Niets is heerlijker dan een douche nemen in de zon en ondertussen naar de voetballende kindjes kijken. Even later de zon zien ondergaan en amper een handdoek nodig hebben om op te drogen.”

De BOM

“Op een gegeven moment stond ik daar. 100, 200 of 300 zwarte snoetjes, de helft zonder schoenen. Boven mij een uitgestrekte sterrenhemel. Alle kindjes sluiten de ogen, ik bid luidop met hen. Ik leer hen een liedje (tjé tjé koelé) door voor- en nazingen. Ze zijn er direct mee weg en zingen de volgende dagen zonder ophouden. Daarna leg ik in m’n beste Bambara uit dat ze de schoenen (sabara) uit moeten doen en in het midden leggen (a bla). We spelen ‘de bom’. Ze vinden het zalig. De bom spelen met 200 Afrikaantjes... heb ik dat ooit durven dromen. Waaaw.”

lekkere rat

dit lijkt al meer op een rat, hoera!! smakelijk :)

dagboek februari maart

Om goed te maken dat ik maanden amper van me heb laten horen, zullen komende periode regelmatig korte stukjes uit mijn dagboek op dit siteje verschijnen, eventueel aangevuld met wat foto’s. Alles is geschreven tussen begin februari en eind maart en gaat dus over het praktische deel van mijn JEM-vorming. Veel leesplezier...

Lekkere rat
“Isaac heeft een grote rat gevangen. Denis heeft hem klaargemaakt. Eerst boven het vuur houden, haren verbranden, dan met een mes zijn haren wegschrapen, wassen, ingewanden uithalen, wassen (met zeep!) en dan in de ijskast tot de volgende dag. Zalig.
De volgende dag heeft Denis ajuin en saus toegevoegd en op een pannetje alles klaargemaakt om te delen met iedereen. De kop heeft hij voor zichzelf gehouden... Hmmm”

VERJAARDAGSWENSEN VOOR MACHTELD

een prachtig filmpje waar we enkele kinderen uit Pan Bila hun beste beetje voorzetten! te bekijken op youtube: klik hier

enkele foto's van tijdens de outreach

Hieronder nog enkele sfeerbeelden van de vakantie van Irene in Ouagadougou!

michael en irene bezoeken PAN BILA (bourkinafaso)

Momenteel ben ik niet meer in Mali maar in Ouagadougou, Burkina Faso. Ik neem twee weken rust en denk na over alles wat er afgelopen maanden gebeurd is. Ik ontmoet weer blanke mensen en merk dat ik niet meer dezelfde ben. Niet alleen mijn Afrikaanse stopwoordjes en geluidjes verraden wat er onder mijn blanke huid zit, maar ook mijn angst voor propere badkamers, het feit dat ik liefst buiten slaap op een matje, een douche neem met mijn teenslippers aan, vork en mes aan de kant leg om met mijn handen te eten, liedjes zing in het Bambara,…

fototjes bij de laatste nieuwsbrief

Ik hou van het leven hier. Zelfs twee maanden zonder elektriciteit of stromend water heb ik enkel als positief ervaren. Dikwijls hadden we enkel een klein kamertje voor onze bagage en drie lage muurtjes die een douche moesten voorstellen. Geen kookvuur, geen winkels, geen bedden, geen toilet, geen stoelen… Alles delen, het allerkleinste appreciëren. Dansen met pastoor Ely (christen), uitgenodigd worden om Too te eten bij mama Mariatou (animist), UNO spelen met Alu en Isa (moslims)… en dat allemaal in het Bambara, een taal waar ik steeds meer van ga houden. Een leven naar mijn smaak… maar daarom niet zonder uitdagingen. Elke dag heeft ook z’n moeilijkheden. Wie wil eten moet een kip kunnen vangen, wie zijn hoofd niet wil stoten moet de mango’s kunnen ontwijken. Wie niet wil dat de geit in het huisje binnengaat, moet weten dat je heel luid “tjeee” moet roepen om hem weg te jagen.

fototjes bij de laatste nieuwsbrief

nieuws vanuit Ouagadougou

lieve allemaal
Sorry dat ik jullie zo lang in de steek heb gelaten. Vandaag snel een berichtje om jullie te laten weten dat ik in Ouagadougou (Burkina Faso) twee weekjes vakantie neem. Ik verblijf bij de familie van een vriend Pagnagdé Yabré, maar op dit moment bezoek ik mijn NEEF MICHAEL!!! Te gek idee gewoon mijn neef te kunnen bezoeken in het midden van West-Afrika. Hij heeft me al verwend met pizza (was 6 maand geleden!!!) en met een echt toilet (2tal maand geleden). Ik geniet met volle teugen van deze twee weken, hoewel ik stilaan begin te merken hoe erg ik vervreemd ben van de 'beschaafde wereld'. Ik verdraag geen propere badkamers meer en een blanke zien maakt me bang.
Vrijdag neem ik tijd om een nieuwsbrief te schrijven over vorige twee maand, en ik hoop ook een aantal foto's op deze blog te kunnen achterlaten.
Tot binnenkort dus voor (veel) meer nieuws.

irene