Op de foto's zien jullie mijn metekindje Fedor en mijn twee kleine broertjes die heel wat groter geworden zijn...
woensdag 20 oktober 2010
terug!
Graag wil ik jullie allemaal laten weten dat ik sinds 13 oktober terug ben in België! Heerlijk is het weerzien met familie en vrienden, maar velen van jullie ben ik nog niet tegengekomen. Laat zeker wat van jullie horen via mail of telefoon, en hopelijk heb ik jullie tegen eind 2010 dan allemaal gehoord of gezien!
Op de foto's zien jullie mijn metekindje Fedor en mijn twee kleine broertjes die heel wat groter geworden zijn...
Op de foto's zien jullie mijn metekindje Fedor en mijn twee kleine broertjes die heel wat groter geworden zijn...
woensdag 29 september 2010
Bamako
lieve allemaal,
na een maand met veel internetproblemen ben ik in eindelijk in BAMAKO, Mali, waar connectie niet zo'n probleem is. Ik zal voor twee weken rondreizen in Mali, om verschillende projecten te bezoeken... en om daarna het vliegtuig naar Belgie te nemen. Als alles goed gaat zal ik nog een nieuwsbrief sturen voordat ik in Belgie aankom!
Hier alvast een fotootje dat laat zien hoe blij we allemaal waren in het land dat ik al mis...
Bamako
na een maand met veel internetproblemen ben ik in eindelijk in BAMAKO, Mali, waar connectie niet zo'n probleem is. Ik zal voor twee weken rondreizen in Mali, om verschillende projecten te bezoeken... en om daarna het vliegtuig naar Belgie te nemen. Als alles goed gaat zal ik nog een nieuwsbrief sturen voordat ik in Belgie aankom!
Hier alvast een fotootje dat laat zien hoe blij we allemaal waren in het land dat ik al mis...
Bamako
donderdag 5 augustus 2010
zondag 25 juli 2010
dagboek juni
Bolo ko? 7/06
In Bamako gingen Cheick en ik een restaurantje zoeken. We vonden een tof plaatsje waar ik zelf sagasaga kon eten! Dat is m’n lievelingssaus. Voor het eten wou ik m’n handen wassen (want daar eet je mee) en ik zei “bolo ko?” tegen Cheick en gebaarde met m’n handen. Hij barstte in lachen uit. “Weet je wat je juist gezegd hebt?” “Hu? Handen wassen, toch?” Maar nee dat had ik niet gevraagd volgens hem. Wel “vrouwenbesnijdenis?”. Hij raadde mij aan het nooit meer tegen iemand te zeggen… Je kunt daar iemand heel kwaad mee krijgen, waarschuwde hij. (hier is het wel degelijk ‘bolo ko’… blijkt dat Bambara toch niet altijd hetzelfde is).
Verhaaltjes 14/06
‘s Middags weer verhaaltjes gelezen met vier kindjes. Ze vonden het zalig (hoewel K. nog steeds over Doudou sprak, de pinguin uit zijn allereerste boekje ooit). Ditzelfde boekje toonde ik dus rond 16 uur aan H. (Amerikaanse collega) en – zonder dit stiekem te doen – kwamen twee Afrikaanse collega’s naast haar zitten om naar de prentjes te kijken. Even later vond zag ik H. het hele verhaaltje voorlezen aan de collega’s. Ze vonden het zalig. E. (22 jaar) vraagt me sinds die dag elke dag een boekje om te lezen!
Paraplu 25/07
De staff heeft van D en AL allemaal een paraplu gekregen. Hier in nat regenland gaan mensen dikwijls pas naar hun werk als alle regen opgedroogd is! Maar onze kindjes komen wel allemaal, dus het personeel heeft geen keuze.
Zelfstandige kindjes-land 27/06
… daar waar je aan onbekende zevenjarige jongetjes geld kunt geven en vragen voor je een brood te gaan kopen!
Muziek dient om te dansen 29/06
Voor zij die het verhaal van Mesach Shadrak en Abednego kennen… Dit is het verhaal dat we in theater speelden deze week. Op een gegeven moment moeten de kinderen (die ‘de muzikanten’ spelen) met de instrumentjes muziek beginnen maken. Op dat moment roept de koning vanop zijn troon dat iedereen voor zijn beeld moet buigen. Maar telkens beginnen onze kleine acteurtjes te dansen en zelfs de koning begint met zijn hoofd te wiebelen. Het is absoluut geen deel van het oorspronkelijke verhaal maar we krijgen het de kindjes niet afgeleerd. Muziek dient om te dansen, is hun filosofie.
In Bamako gingen Cheick en ik een restaurantje zoeken. We vonden een tof plaatsje waar ik zelf sagasaga kon eten! Dat is m’n lievelingssaus. Voor het eten wou ik m’n handen wassen (want daar eet je mee) en ik zei “bolo ko?” tegen Cheick en gebaarde met m’n handen. Hij barstte in lachen uit. “Weet je wat je juist gezegd hebt?” “Hu? Handen wassen, toch?” Maar nee dat had ik niet gevraagd volgens hem. Wel “vrouwenbesnijdenis?”. Hij raadde mij aan het nooit meer tegen iemand te zeggen… Je kunt daar iemand heel kwaad mee krijgen, waarschuwde hij. (hier is het wel degelijk ‘bolo ko’… blijkt dat Bambara toch niet altijd hetzelfde is).
Verhaaltjes 14/06
‘s Middags weer verhaaltjes gelezen met vier kindjes. Ze vonden het zalig (hoewel K. nog steeds over Doudou sprak, de pinguin uit zijn allereerste boekje ooit). Ditzelfde boekje toonde ik dus rond 16 uur aan H. (Amerikaanse collega) en – zonder dit stiekem te doen – kwamen twee Afrikaanse collega’s naast haar zitten om naar de prentjes te kijken. Even later vond zag ik H. het hele verhaaltje voorlezen aan de collega’s. Ze vonden het zalig. E. (22 jaar) vraagt me sinds die dag elke dag een boekje om te lezen!
Paraplu 25/07
De staff heeft van D en AL allemaal een paraplu gekregen. Hier in nat regenland gaan mensen dikwijls pas naar hun werk als alle regen opgedroogd is! Maar onze kindjes komen wel allemaal, dus het personeel heeft geen keuze.
Zelfstandige kindjes-land 27/06
… daar waar je aan onbekende zevenjarige jongetjes geld kunt geven en vragen voor je een brood te gaan kopen!
Muziek dient om te dansen 29/06
Voor zij die het verhaal van Mesach Shadrak en Abednego kennen… Dit is het verhaal dat we in theater speelden deze week. Op een gegeven moment moeten de kinderen (die ‘de muzikanten’ spelen) met de instrumentjes muziek beginnen maken. Op dat moment roept de koning vanop zijn troon dat iedereen voor zijn beeld moet buigen. Maar telkens beginnen onze kleine acteurtjes te dansen en zelfs de koning begint met zijn hoofd te wiebelen. Het is absoluut geen deel van het oorspronkelijke verhaal maar we krijgen het de kindjes niet afgeleerd. Muziek dient om te dansen, is hun filosofie.
dagboek mei (d)
Spelende Afrikaantjes 31/06
Heerlijk om te kijken hoe de kinderen samen spelen. Ze gaan plots in een kring staan en doen dan dat zing- en klap- dansspelletje dat ik zo zalig vind. Wie een fout maakt ligt eruit. Het is met slaan op de benen, op de borst en op het hoofd in het juiste ritme. Een ander spel – ook te gek – is een liedje en op een gegeven moment blijft iedereen stil staan in een zo gek mogelijke houding en mag niemand bewegen of lachen. Altijd super om te zien hoe meisjes EN jongens meedoen, schoolkinderen EN bedelaartjes. En… het zaligste is dat ik tegenwoordig ook mee mag doen. :-)
Heerlijk om te kijken hoe de kinderen samen spelen. Ze gaan plots in een kring staan en doen dan dat zing- en klap- dansspelletje dat ik zo zalig vind. Wie een fout maakt ligt eruit. Het is met slaan op de benen, op de borst en op het hoofd in het juiste ritme. Een ander spel – ook te gek – is een liedje en op een gegeven moment blijft iedereen stil staan in een zo gek mogelijke houding en mag niemand bewegen of lachen. Altijd super om te zien hoe meisjes EN jongens meedoen, schoolkinderen EN bedelaartjes. En… het zaligste is dat ik tegenwoordig ook mee mag doen. :-)
dinsdag 20 juli 2010
dagboek mei (c)
K. wilt een schildpad 26/05
K. is de grootste broer van L., het jongetje op mijn schoot en de twee jongetjes achter me (zie foto 29 juni). Waarom wilt K. altijd wat een ander heeft? Waarom doet het hem huilen schreeuwen mokken als M. een schildpad heeft en hij niet, T. een snoepje heeft en hij niet,… Het antwoord bleek niet eens zo moeilijk te achterhalen. K. is thuis door zijn stiefvader verstoten. Hij kreeg geen eten, geen kleren… De enige kleding die hij had was van zijn kleine broer P. Zijn drie broers en zusje hebben het ‘goed’ (?) thuis maar K. werd uitgescholden en uiteindelijk weggejaagd: “Wat komt ge hier nog zoeken jong!” Jarenlang heeft hij gezien hoe zijn broers kregen wat hij niet kreeg en tenslotte werd hem zelfs het dak boven zijn hoofd ontnomen. Uitgemergeld kwam hij in ons centrum aan, smekend aub nooit meer terug naar huis gestuurd te worden.
Bedelaartje 27/05
Een van m’n fijnste vriendjes is Ad. Het meest goedlachse Afrikaantje dat ik ooit heb gezien. Hij is zalig. Ad. is een vierjarig bedelaartje met ALTIJD een brede glimlach op zijn gezichtje, dikwijls een VEEL te groot t-shirt, twee broekjes boven elkaar en twee verschillende schoenen. Zijn lievelingsbezigheid is gekke bekken trekken voor de camera. Daar profiteer ik graag van. (Foto volgt)
Cultuurshock 29/05
Ik herinner me voordat ik naar Afrika kwam, dat ik m’n maag wat wou laten krimpen zodat ‘niet eten’ niet zo pijn zou doen. Ik moet toegeven dat ik (bijna altijd) veel meer heb gegeten dat we in Belgie doen. Afrikanen eten VEEEL. Mijn maag is goed uitgerokken. Maar sinds ik met Amerikanen woon, leef, eet… weet ik niet wat me overkomt. Deze maand hier (wonend bij een Amerikaanse) zie ik – op voedselvlak – als een van de poverste van allemaal. Popcorn als avondmaal?? Of nacho-chips met een dipsausje… als maaltijd? Of chips met advocaatsaus? Eten met Amerikanen. Dat was mijn eerste echte cultuurshock sinds ik in Afrika ben!
K. is de grootste broer van L., het jongetje op mijn schoot en de twee jongetjes achter me (zie foto 29 juni). Waarom wilt K. altijd wat een ander heeft? Waarom doet het hem huilen schreeuwen mokken als M. een schildpad heeft en hij niet, T. een snoepje heeft en hij niet,… Het antwoord bleek niet eens zo moeilijk te achterhalen. K. is thuis door zijn stiefvader verstoten. Hij kreeg geen eten, geen kleren… De enige kleding die hij had was van zijn kleine broer P. Zijn drie broers en zusje hebben het ‘goed’ (?) thuis maar K. werd uitgescholden en uiteindelijk weggejaagd: “Wat komt ge hier nog zoeken jong!” Jarenlang heeft hij gezien hoe zijn broers kregen wat hij niet kreeg en tenslotte werd hem zelfs het dak boven zijn hoofd ontnomen. Uitgemergeld kwam hij in ons centrum aan, smekend aub nooit meer terug naar huis gestuurd te worden.
Bedelaartje 27/05
Een van m’n fijnste vriendjes is Ad. Het meest goedlachse Afrikaantje dat ik ooit heb gezien. Hij is zalig. Ad. is een vierjarig bedelaartje met ALTIJD een brede glimlach op zijn gezichtje, dikwijls een VEEL te groot t-shirt, twee broekjes boven elkaar en twee verschillende schoenen. Zijn lievelingsbezigheid is gekke bekken trekken voor de camera. Daar profiteer ik graag van. (Foto volgt)
Cultuurshock 29/05
Ik herinner me voordat ik naar Afrika kwam, dat ik m’n maag wat wou laten krimpen zodat ‘niet eten’ niet zo pijn zou doen. Ik moet toegeven dat ik (bijna altijd) veel meer heb gegeten dat we in Belgie doen. Afrikanen eten VEEEL. Mijn maag is goed uitgerokken. Maar sinds ik met Amerikanen woon, leef, eet… weet ik niet wat me overkomt. Deze maand hier (wonend bij een Amerikaanse) zie ik – op voedselvlak – als een van de poverste van allemaal. Popcorn als avondmaal?? Of nacho-chips met een dipsausje… als maaltijd? Of chips met advocaatsaus? Eten met Amerikanen. Dat was mijn eerste echte cultuurshock sinds ik in Afrika ben!
donderdag 15 juli 2010
woensdag 14 juli 2010
dagboek mei (b)
Kerkkostuum 19/05
Ik heb trouwens een kostuum (‘un complet’ zoals ze hier zeggen) voor zondag. Bijna heel de kerk zal hetzelfde stofje dragen, de kindjes ook. Eigenlijk is het helemaal niet mooi, vermoedelijk draag ik het nooit meer na zondag. Maar goed, wel grappig zo iedereen hetzelfde. Hier wordt het beschouwd al seen symbool om te tonen dat mensen van elkaar houden, bij elkaar houden en ‘broers en zussen’ zijn.
Voordat alles losbreekt 22/05
Ondertussen al enkele flinke regenstormen mogen meemaken. Dat is zo zalig hier. Op enkele minuten tijd kan de hemel zich vullen met zwarte wolken en begint het enorm te waaien. Mensen en dieren panikeren en lopen wild door elkaar of lopen sneller om op tijd thuis te zijn. Meisjes houden hun pagnes (vouw-rok) vast zodat die niet gaan vliegen. De lucht krijgt een heerlijke geur en de eerste spetters vallen, verrassend verfrissend. Even later breekt alles los.
Dieven 23/05
De bewakers zijn hier niet voor niets, ‘s nachts zijn er zelfs twee… want onlangs werd onze nachtwaker gekneveld teruggevonden en was hij op het nippertje niet gedood door de dieven – die wegliepen en hun wapens achterlieten. Onze bewakers hebben ook geweren en een anti-diefstal alarm. Hier wilt dat zeggen een alarm dat je zelf laat afgaan als je ziet dat er dieven zijn, om ze weg te jagen, boeiend.
Ik heb trouwens een kostuum (‘un complet’ zoals ze hier zeggen) voor zondag. Bijna heel de kerk zal hetzelfde stofje dragen, de kindjes ook. Eigenlijk is het helemaal niet mooi, vermoedelijk draag ik het nooit meer na zondag. Maar goed, wel grappig zo iedereen hetzelfde. Hier wordt het beschouwd al seen symbool om te tonen dat mensen van elkaar houden, bij elkaar houden en ‘broers en zussen’ zijn.
Voordat alles losbreekt 22/05
Ondertussen al enkele flinke regenstormen mogen meemaken. Dat is zo zalig hier. Op enkele minuten tijd kan de hemel zich vullen met zwarte wolken en begint het enorm te waaien. Mensen en dieren panikeren en lopen wild door elkaar of lopen sneller om op tijd thuis te zijn. Meisjes houden hun pagnes (vouw-rok) vast zodat die niet gaan vliegen. De lucht krijgt een heerlijke geur en de eerste spetters vallen, verrassend verfrissend. Even later breekt alles los.
Dieven 23/05
De bewakers zijn hier niet voor niets, ‘s nachts zijn er zelfs twee… want onlangs werd onze nachtwaker gekneveld teruggevonden en was hij op het nippertje niet gedood door de dieven – die wegliepen en hun wapens achterlieten. Onze bewakers hebben ook geweren en een anti-diefstal alarm. Hier wilt dat zeggen een alarm dat je zelf laat afgaan als je ziet dat er dieven zijn, om ze weg te jagen, boeiend.
zaterdag 3 juli 2010
dagboek mei
Tovenaar 13/05
D. vertelt: in het animistisch dorp waar D. en AL. jaren werkten, ging men telkens naar de fetisheur (‘tovenaar’) als er in het dorp iets gestolen was. De fetisheur vervloekte dan de dief tot de dood. D. en AL. hadden een ziekenhuis gebouwd in dit dorpje en meermaals kwam de dief naar dit ziekenhuis omdat hij doodziek was en even later stierf hij. Een keer heeft een vrouw zo haar eigen zoon gedood, door aan de fetisheur te vragen de dief te vervloeken. Ze wist niet dat het haar eigen zoon was. Hij kwam aan in het ziekenhuis, bekende wat hij gedaan had en … stierf.
Wonen als Amerikanen in Afrika 15/05
Ik woon (voor een maand) bij D., een Amerikaanse blinde vrouw in de 60, en AL., een Zwitserse vrouw in de 50. Opgeleid als dokters (D. gespecialiseerd in pediatrie), maar zo’n 4 jaar geleden hebben ze hier een kindercentrum opgestart voor kwetsbare kinderen. Ze wonen in een groot, chique huis, blinkende witte tegels, veel comfortabele zetels, meestal zelfs licht en een ijskast (op zonne-energie), douches met koud water, echte toiletten, klein televisietoestelletje, meestal internet, drie bewakers en een vrouw die de was komt doen. Ik voel me niks op mijn gemak met dat alles (D. en AL. zelf zijn best fijn!).
Hoe kinderen groeten 17/05
‘s Middags zit ik op de stoel wanneer alle kinderen de eetzaal binnenkomen. Een voor een komen de kinderen me groeten: ‘bonjour madame’, terwijl ze door hun knieen zakken en hun handen gekruist in de oksels steken. Ik kan m’n lachen niet inhouden, het is zo een schattige groetmanier en de allerkleinsten doen het het best.
Verkiezingen 19/05
Woensdag weer gaan werken in het kindercentrum. Sinds maandag weten we pas dat volgende week de examens beginnen hoewel het normaal enkele weken later is. Dat komt door de verkiezingen binnenkort. Die keren heel het land ondersteboven. Het schooljaar wordt aangepast, mensen verlaten de stad en du shun werk om in het dorp bij hun familie te zijn (veiliger)…
Soms rijden plots honderden motorijders voorbij met T-shirts van een of andere partij en sommigen rijden al liggend of met hun benen omhoog of opgetrokken, razendsnel.
Drie broeken 19/05
L. droeg vandaag 2 t-shirts en 3 broeken!! Het was zo hillarisch om te zien hoe fier hij het aan me liet zien. Deze vierjarige komt meestal op blote voeten naar het centrum, ongewassen en onverzorgd… verwaarloosd door zijn mama en zijn tweelingsbroer ook, hoewel die meestal wel (kapotte) schoenen draagt. Het liefst gaan ze rondlopen met mijn teenslippers als ik die ergens heb uitgedaan, dat is altijd lachen. In het beste geval is het misschien L’s mama die ‘verse’ kleren klaarlegt, maar L die zich alleen aankleed en gewoon telkens verse kleren boven de vorige draagt.
D. vertelt: in het animistisch dorp waar D. en AL. jaren werkten, ging men telkens naar de fetisheur (‘tovenaar’) als er in het dorp iets gestolen was. De fetisheur vervloekte dan de dief tot de dood. D. en AL. hadden een ziekenhuis gebouwd in dit dorpje en meermaals kwam de dief naar dit ziekenhuis omdat hij doodziek was en even later stierf hij. Een keer heeft een vrouw zo haar eigen zoon gedood, door aan de fetisheur te vragen de dief te vervloeken. Ze wist niet dat het haar eigen zoon was. Hij kwam aan in het ziekenhuis, bekende wat hij gedaan had en … stierf.
Wonen als Amerikanen in Afrika 15/05
Ik woon (voor een maand) bij D., een Amerikaanse blinde vrouw in de 60, en AL., een Zwitserse vrouw in de 50. Opgeleid als dokters (D. gespecialiseerd in pediatrie), maar zo’n 4 jaar geleden hebben ze hier een kindercentrum opgestart voor kwetsbare kinderen. Ze wonen in een groot, chique huis, blinkende witte tegels, veel comfortabele zetels, meestal zelfs licht en een ijskast (op zonne-energie), douches met koud water, echte toiletten, klein televisietoestelletje, meestal internet, drie bewakers en een vrouw die de was komt doen. Ik voel me niks op mijn gemak met dat alles (D. en AL. zelf zijn best fijn!).
Hoe kinderen groeten 17/05
‘s Middags zit ik op de stoel wanneer alle kinderen de eetzaal binnenkomen. Een voor een komen de kinderen me groeten: ‘bonjour madame’, terwijl ze door hun knieen zakken en hun handen gekruist in de oksels steken. Ik kan m’n lachen niet inhouden, het is zo een schattige groetmanier en de allerkleinsten doen het het best.
Verkiezingen 19/05
Woensdag weer gaan werken in het kindercentrum. Sinds maandag weten we pas dat volgende week de examens beginnen hoewel het normaal enkele weken later is. Dat komt door de verkiezingen binnenkort. Die keren heel het land ondersteboven. Het schooljaar wordt aangepast, mensen verlaten de stad en du shun werk om in het dorp bij hun familie te zijn (veiliger)…
Soms rijden plots honderden motorijders voorbij met T-shirts van een of andere partij en sommigen rijden al liggend of met hun benen omhoog of opgetrokken, razendsnel.
Drie broeken 19/05
L. droeg vandaag 2 t-shirts en 3 broeken!! Het was zo hillarisch om te zien hoe fier hij het aan me liet zien. Deze vierjarige komt meestal op blote voeten naar het centrum, ongewassen en onverzorgd… verwaarloosd door zijn mama en zijn tweelingsbroer ook, hoewel die meestal wel (kapotte) schoenen draagt. Het liefst gaan ze rondlopen met mijn teenslippers als ik die ergens heb uitgedaan, dat is altijd lachen. In het beste geval is het misschien L’s mama die ‘verse’ kleren klaarlegt, maar L die zich alleen aankleed en gewoon telkens verse kleren boven de vorige draagt.
dinsdag 29 juni 2010
vriendjes...
Eindelijk op bestemming aangekomen en hier stuur ik jullie de eerste foto...
omdat woorden meestal lang niet alles kunnen zeggen:
(tweeling met grotere broer in het midden)
omdat woorden meestal lang niet alles kunnen zeggen:
(tweeling met grotere broer in het midden)
dagboek april - mei (c)
Hier volgen alweer de laatste dagboekfragmenten over mijn vakantiemaand in Ouagadougou, Burkina Faso. Hiermee sluit ik dan ook het Burkina-hoofdstuk af en verhuizen we weer naar een ander West-Afrikaans land... waar ik vermoedelijk tot oktober zal blijven. (Lees eventueel mijn oudste bericht nog eens na, als je je afvraagt waarom je nergens de naam van het land vindt.)
De Europeanen
“Ik ben nog steeds Belg en blank maar soms doe ik toch wel gekke uitspraken. Onlangs betrapte Pagnagde me erop dat ik zei ‘dat men zegt dat de Europeanen meer ontwikkeld zijn dan ONS’. Hij lag natuurlijk plat van het lachen.”
Slapen
“Iedereen slaapt samen buiten op matjes. Buurmannen, buurvrouwen, honden en kippen. Soms slaapt Daniel (10jarig neefje van Pagnagde) in mijn armen, soms ligt de hondenpup aan m’n voeten te likken,… en soms is het Judicael (5) die naast me ligt. ‘s Nachts kruipt hij (onbewust?) dicht tegen mij aan, houdt mijn hand vast, zwiert zijn been over mij en … PLAST! Heel mijn pagne nat (doek dat ‘s nachts als slaapkleed dient). De volgende nacht weer aan Daniel gevraagd bij mij te slapen. Dat Judi zijn mama maar natplast, wat hij dan ook elke nacht doet (tot drie keer per nacht soms) en zijn mama zit er niks mee in.”
Huur betalen
“Panga z’n huisje bezocht… Gemeenschappelijke koer met allerlei buren die samen 1 kraantje en douche hebben zoals bij zus Ezekiel waar ik verblijf. Panga heeft 1 kamertje met bed en zetel en televisie en ventilator. Heel klein maar ik zou dolblij zijn als ik zoiets voor mij zou vinden. Hij betaalt 4000 CFA per maand. Dat is in euro … verschiet niet … jawel 6 euro per maand !!! En daar moet hij voor knokken.”
De Europeanen
“Ik ben nog steeds Belg en blank maar soms doe ik toch wel gekke uitspraken. Onlangs betrapte Pagnagde me erop dat ik zei ‘dat men zegt dat de Europeanen meer ontwikkeld zijn dan ONS’. Hij lag natuurlijk plat van het lachen.”
Slapen
“Iedereen slaapt samen buiten op matjes. Buurmannen, buurvrouwen, honden en kippen. Soms slaapt Daniel (10jarig neefje van Pagnagde) in mijn armen, soms ligt de hondenpup aan m’n voeten te likken,… en soms is het Judicael (5) die naast me ligt. ‘s Nachts kruipt hij (onbewust?) dicht tegen mij aan, houdt mijn hand vast, zwiert zijn been over mij en … PLAST! Heel mijn pagne nat (doek dat ‘s nachts als slaapkleed dient). De volgende nacht weer aan Daniel gevraagd bij mij te slapen. Dat Judi zijn mama maar natplast, wat hij dan ook elke nacht doet (tot drie keer per nacht soms) en zijn mama zit er niks mee in.”
Huur betalen
“Panga z’n huisje bezocht… Gemeenschappelijke koer met allerlei buren die samen 1 kraantje en douche hebben zoals bij zus Ezekiel waar ik verblijf. Panga heeft 1 kamertje met bed en zetel en televisie en ventilator. Heel klein maar ik zou dolblij zijn als ik zoiets voor mij zou vinden. Hij betaalt 4000 CFA per maand. Dat is in euro … verschiet niet … jawel 6 euro per maand !!! En daar moet hij voor knokken.”
zaterdag 26 juni 2010
dagboek april - mei (b)
(vervolg dagboek Burkina Faso)
Kraantje
“Er is hier 1 kraantje op de binnenkoer voor alle buren. Dat water wordt voor alles gebruikt. Het is soms kokend heet, door de brandende zon op de kraan. Water opwarmen is dus niet nodig, soms stoort het me zelfs dat het water niet frisser is als ik me wil wassen. Alles is hier warm. Eten mag soms uren blijven staan voordat we echt eten want het koelt toch niet af.”
Dieren en religie
“De geit heeft twee bladzijden uit Pagnagdes bijbel gegeten. Hebreeen 13 en 14 als ik me niet vergis. Pagnagde was echt triestig. Ik kon m’n lachen niet inhouden. Elke dag als ik eraan denk lach ik nog ! Wat een zalige beschrijving van het leven hier: religie en dieren. Geit eet bijbel… manmanman.”
Zakjes
“Buurjongetje Abdias is hier. Judicael (5) zorgt goed voor hem. Nu zijn ze elk van 1 hoek van een zakje water aan het drinken. … drinken uit zakjes, dat vind ik toch nog altijd iets vreemds. Bij ons zit enkel overgeefsel soms in zakjes…”
Kraantje
“Er is hier 1 kraantje op de binnenkoer voor alle buren. Dat water wordt voor alles gebruikt. Het is soms kokend heet, door de brandende zon op de kraan. Water opwarmen is dus niet nodig, soms stoort het me zelfs dat het water niet frisser is als ik me wil wassen. Alles is hier warm. Eten mag soms uren blijven staan voordat we echt eten want het koelt toch niet af.”
Dieren en religie
“De geit heeft twee bladzijden uit Pagnagdes bijbel gegeten. Hebreeen 13 en 14 als ik me niet vergis. Pagnagde was echt triestig. Ik kon m’n lachen niet inhouden. Elke dag als ik eraan denk lach ik nog ! Wat een zalige beschrijving van het leven hier: religie en dieren. Geit eet bijbel… manmanman.”
Zakjes
“Buurjongetje Abdias is hier. Judicael (5) zorgt goed voor hem. Nu zijn ze elk van 1 hoek van een zakje water aan het drinken. … drinken uit zakjes, dat vind ik toch nog altijd iets vreemds. Bij ons zit enkel overgeefsel soms in zakjes…”
zaterdag 19 juni 2010
Foto Ouagadougou
Foto: buurmeisje van Pagnagdé (man op de fiets)
Heel erg graag reacties met jullie mening over gebeurtenissen, verhalen, foto's... Dan weet ik gelijk dat er iemand langsgekomen is en mijn verhalen volgt (en dan voel ik me niet zo alleen hier...). Ik kom trouwend over 4 maand thuis! Niet lang meer.
Heel erg graag reacties met jullie mening over gebeurtenissen, verhalen, foto's... Dan weet ik gelijk dat er iemand langsgekomen is en mijn verhalen volgt (en dan voel ik me niet zo alleen hier...). Ik kom trouwend over 4 maand thuis! Niet lang meer.
Dagboek april - mei
Burkina Faso! En meer specifiek Ouagadougou. Hier ben ik in november al twee weken geweest, en nu wou ik wat vrienden bezoeken en vooral ook mijn neef Michael.
Ik plaats slechts enkele korte dagboekstukjes op m'n blog, want ik heb al redelijk wat verteld, hier op de site en ook in m'n nieuwsbrieven.
Zweet
“Hmmm… fascinerend. Ik zie zelfs druppels bovenop mijn handen. Vreemd om te zien. En op elk moment van de dag of nacht is het haar in mijn nek nat. Soms druppelt het zweet van mijn benen op mijn voeten, alsof ik in mijn broek aan het plassen ben.”
Pizza
“‘s Avonds met neef Michael naar de pizzeria gegaan. Dat was onbeschrijfelijk zalig. Pizza was zes maand geleden en het was alsof ik kon wenen van genot. Hetzelfde met de tomaatjes en omeletten die ik hier eet. Zonder overdrijven, dat is een vreugde die m’n hele lichaam doet bibberen.”
Bezit
“Met P. zijn mama bezocht. Bijzonder. Hij heeft echt NIKS. Het woord ‘bezit’ of ‘mijn’ is hier bijna onbestaand. Als ik over ‘mijn fles water’ spreek, kijkt hij me vreemd aan. Een keer verbeterde hij me: Irene, ‘mijn’ dat bestaat hier niet in Afrika, dat zul je toch moeten afleren.”
Foto
Deze foto is vooral voor zij die 'the gods must be crazy' hebben gezien. Maar ook zij die op mijn spaghettidag waren en m'n krantje hebben gelezen, zullen vaag begrijpen wat de zin van deze scène is. Merk de kip op, deze speelt een belangrijke rol.
Ik plaats slechts enkele korte dagboekstukjes op m'n blog, want ik heb al redelijk wat verteld, hier op de site en ook in m'n nieuwsbrieven.
Zweet
“Hmmm… fascinerend. Ik zie zelfs druppels bovenop mijn handen. Vreemd om te zien. En op elk moment van de dag of nacht is het haar in mijn nek nat. Soms druppelt het zweet van mijn benen op mijn voeten, alsof ik in mijn broek aan het plassen ben.”
Pizza
“‘s Avonds met neef Michael naar de pizzeria gegaan. Dat was onbeschrijfelijk zalig. Pizza was zes maand geleden en het was alsof ik kon wenen van genot. Hetzelfde met de tomaatjes en omeletten die ik hier eet. Zonder overdrijven, dat is een vreugde die m’n hele lichaam doet bibberen.”
Bezit
“Met P. zijn mama bezocht. Bijzonder. Hij heeft echt NIKS. Het woord ‘bezit’ of ‘mijn’ is hier bijna onbestaand. Als ik over ‘mijn fles water’ spreek, kijkt hij me vreemd aan. Een keer verbeterde hij me: Irene, ‘mijn’ dat bestaat hier niet in Afrika, dat zul je toch moeten afleren.”
Foto
Deze foto is vooral voor zij die 'the gods must be crazy' hebben gezien. Maar ook zij die op mijn spaghettidag waren en m'n krantje hebben gelezen, zullen vaag begrijpen wat de zin van deze scène is. Merk de kip op, deze speelt een belangrijke rol.
donderdag 10 juni 2010
dagboek (h)
Hier volgen de laatste dagboekfragmenten over mijn outreachperiode is het oosten van Mali. Hiermee sluit ik dan ook het Mali-hoofdstuk af en verhuizen we naar een ander West-Afrikaans land...
Animistisch Fanterela (19/03)
“Fanterela is een mysterieus dorpje. De eerste blanke (missionaris) die hier is geweest, is door de dorpelingen gecastreerd. Twee jaar geleden is de grote danser van de fetisheur (tovenaar) christen geworden. Aangezien in Fanterela het animisme op de eerste plaats staat krijgt hij te maken met veel tegenstand van zijn dorpsgenoten. In de bomen zie ik hier voortdurend voorwerpen hangen als schoenen en potten om de bomen te vereren en degene die de vruchten eet te vervloeken. En geloof het of niet maar degene die ervan eet sterft.”
Geitenoog (27/03)
“Uiteindelijk toch geen varken gekocht. Wel een geit vandaag, die we dezelfde dag in stukken hebben gesneden. Het oog was voor mij!”
Pasen
“Vandaag Pasen! Kerkdienst met veel dans en daarna feestmaaltijd. ’s Middags de grote feestmaaltijd, dat wil zeggen kippenbillen en –vleugels. ’s Avonds de kleine feestmaaltijd, dat wilt zeggen de poten (tenen) en de koppen. Bah.”
Onze-Vader in het Bambara
An Fa min bè sankolo la, i togo ka saniya, i ka masaya ka na. I sago ka kè dugukolo kan iko a bè kè sankolo la cogo min na.
An ka bi dumuni di an ma. An ka hakèw yafa an ma iko an fana bè yafali kè an hakè tabaaw ma cogo min na. I kana an don koroboli la, n ka an kisi o juguma ma, katuguni masaya ni sebaaya ni nooro ue e de ta ye fo abada. Amiina”
Animistisch Fanterela (19/03)
“Fanterela is een mysterieus dorpje. De eerste blanke (missionaris) die hier is geweest, is door de dorpelingen gecastreerd. Twee jaar geleden is de grote danser van de fetisheur (tovenaar) christen geworden. Aangezien in Fanterela het animisme op de eerste plaats staat krijgt hij te maken met veel tegenstand van zijn dorpsgenoten. In de bomen zie ik hier voortdurend voorwerpen hangen als schoenen en potten om de bomen te vereren en degene die de vruchten eet te vervloeken. En geloof het of niet maar degene die ervan eet sterft.”
Geitenoog (27/03)
“Uiteindelijk toch geen varken gekocht. Wel een geit vandaag, die we dezelfde dag in stukken hebben gesneden. Het oog was voor mij!”
Pasen
“Vandaag Pasen! Kerkdienst met veel dans en daarna feestmaaltijd. ’s Middags de grote feestmaaltijd, dat wil zeggen kippenbillen en –vleugels. ’s Avonds de kleine feestmaaltijd, dat wilt zeggen de poten (tenen) en de koppen. Bah.”
Onze-Vader in het Bambara
An Fa min bè sankolo la, i togo ka saniya, i ka masaya ka na. I sago ka kè dugukolo kan iko a bè kè sankolo la cogo min na.
An ka bi dumuni di an ma. An ka hakèw yafa an ma iko an fana bè yafali kè an hakè tabaaw ma cogo min na. I kana an don koroboli la, n ka an kisi o juguma ma, katuguni masaya ni sebaaya ni nooro ue e de ta ye fo abada. Amiina”
maandag 7 juni 2010
dagboek (g)
Weg van Europa, wég van Afrika
“Pfjoew ik ben ver weg. ... daar waar ezels van de daken eten, daar waar je bezems aan de kant van de weg plukt, daar waar stoelen luxe zijn...”
Pact met de duivel (12/03)
“Gisteren kwam een vrouw met haar zoontje langs. Na een gesprek met ons werd duidelijk dat ze allemaal dochters had en dat ze een zoon wou. Ze heeft een fetisheur (tovenaar) bezocht en een pact gesloten met de duivel. Als ze een zoon kreeg, zou ze een haan slachten en offeren. Tijdens de bevalling stierf de papa. Het kind was een jongen, maar de vrouw is haar belofte niet nagekomen. Ditzelfde zoontje is nu een heel vreemd jongetje geworden, dat soms urenlang niet praat en van huis wegloopt om in de brousse te overnachten. Hij komt naar huis om te eten maar als niemand met hem praat vertrekt hij weer. Zijn ogen staan vreemd en zijn manier van bewegen is echt eng.”
Warm bed
“Zelfs als we uitzonderlijk een bed hebben om te slapen, slapen we liever op de grond. Een bed is zodanig warm.”
De zware momenten (16/03)
“Ik voel mij niet op mijn plaats hier. Ik ben hier precies niet nuttig. Aan mijn kennis heeft men niks, want niemand is geïnteresseerd om van mij iets aan te nemen, lijkt het soms. Mijn talenten ben ik niet aan het gebruiken, het programma met de kinderen heeft me ontmoedigd. Martiale haar ‘pedagogische ideeën’ komen weinig overeen met de mijne en Hervé zijn kritiek heeft me ontmoedigd zonder me iets te leren. We hebben trouwens veel te veel te doen, geen tijd voor ‘minderwaardige’ kinderen.
Het programma met de vrouwen en de tuinen is afgelopen... nu is alles nogal veranderd. Een heel druk programma, geen tijd voor niks. Deur-aan-deur alle dagen. Ik voel mij een last. Men zegt mij soms ‘troostend’ dat mijn gebed heel nuttig is... ik weet wat ze daarmee willen zeggen. Eigenlijk ben ik voor niets goed hier. Soms lacht Hervé naar me en ik voel me een manke, blinde hond die medelijden opwekt maar wel schattig is. Mijn sterktes worden hier niet opgemerkt of niet gewaardeerd. Is iedereen zo lief voor mij omdat ik ‘zo zielig ben’? Hier lijkt het of ik niks kan. Ik heb niet ‘de Heilige Geest’, ik kan of wil niet evangeliseren, ik begrijp niks, ik kan niet bidden in het Frans, geen eten klaarmaken op z’n Afrikaans,... en Hervé noemt mij ‘de dappere vrouw’ maar ik weet niet of hij het meent. Zelfs complimentjes en bemoedigingen lijken uit medelijden...
En ik word hier echt passief. Geen enkel initiatief durf ik nog nemen. Zelden is het goed. Ik ben doodmoe.... Het is alsof ik hier niks waard ben. Ik kan nergens over praten. Als ik zwijg ontmoedig ik mensen. Als ik praat word ik verkeerd begrepen. Als ik zeg dat men mij niet begrijpt hier, ontmoedig ik ook de mensen. Er is niemand die echt zin heeft te luisteren en mij te begrijpen. Isaac een beetje... maar ik mis mijn vrienden Denis en Paul die in het ander team zitten.
Misschien is het gewoon mijn dag niet vandaag... :-) Soms kan zagen en overdrijven gewoon is deugd doen.”
vrijdag 4 juni 2010
dagboek (f)
Discussie ‘egel’ deel II (6/03)
Belangrijk lachwekkend detail vergeten. Toen we een stemming hielden om te beslissen of we de egel al dan niet in de pot zouden steken, zei Remy “Ik ben voor, want ik heb het hoofd nodig!” Vooral het woord ‘nodig’ deed me schaterlachen. Hij wou het hoofd opeten, daar had hij zin in, tshh... Uiteindelijk heeft hij effectief het hoofd van de egel opgegeten. Walgelijk. Ik herinner me dat Denis het hoofd van de rat ook voor zichzelf had gehouden... En Bamba heeft het hoofd van de geit opgepeuzeld.
En heb ik al gezegd dat de Afrikanen zelfs de botten opeten? Het kippenpootje dat ik dapper heb proberen afknabbelen (zie foto), heeft Denis achteraf volledig in zijn mond gestoken. Daar zit niks vlees op maar goed... Hij vindt het heerlijk.”
Albinomeisje
“Het verhaal van het albinomeisje is echt verdrietig. Ze is jong en – dat zeg ik niet gemakkelijk, maar eerlijk onder ons – ze is echt lelijk. Bloed onder haar mond, wit haar, overal moedervlekken, half verveld. Ze verstopt zich onder allerlei doeken en achter de muur. Ze is getrouwd en haar man is een ‘veillard’ zoals Isaac zegt. Geen ‘vieux’ hé... maar echt een oud mannetje dat zijn huis zelfs niet meer kan verlaten. Ze is bevallen van een kind dat even later overleden is. Haar leven is één en al lijden. Gisteren kwam ze ons zeggen dat de onvoorwaardelijke liefde van Jezus haar diep geraakt had en dat ze voor Hem wou gaan leven.”
Schoonheid (10/03)
“Schoonheid is hier toch ook iets bijzonder. Hier niet te mager liefst. Zeer jonge kindjes hebben zwart gestreepte wenkbrauwen en ogen. Baby’s zelfs. En jonge meisjes hebben ‘nepzweetdruppels’ boven hun ogen. Bijzonder. De sneetjes (scarificatie) om een bepaalde bevolkingsgroep aan te duiden zie je ook veel.”
zondag 30 mei 2010
Fotootjes outreach maart
FOTO 1: mooie mama Mariko die ik met haar tuintje hielp
FOTO 2: vreemde foto... net twee poppen. Merk ook het wc-gietertje op waar ik het over had.
FOTO 3: guitig
FOTO 4: visjes
FOTO 5: de altijd aanwezige kinderhoofdjes achter het muurtje
FOTO 2: vreemde foto... net twee poppen. Merk ook het wc-gietertje op waar ik het over had.
FOTO 3: guitig
FOTO 4: visjes
FOTO 5: de altijd aanwezige kinderhoofdjes achter het muurtje
vrijdag 28 mei 2010
dagboek (e)
WC-deur? (1/03)
“Zaterdag het ezelkarretje genomen naar een superklein dorpje, Fougouyé. Eén huisje met twee minikamertjes, voor onze bagage, want slapen doen we buiten op dunne tapijtjes. Eén douche in het midden van de weg. Eromheen een heleboel voordeurtjes. Geen WC. Gelukkig volgen de kinderen mij hier niet zoals in Kounambougou en kan ik rustig de brousse opzoeken. WC-papier is bijna op. Dus eerst was het een WC met een deur die niet op slot kan, dan één zonder deur, dan zonder WC (enkel een gat), dan helemaal niets. Enkel nog wc-papier,... maar hoe lang nog? Ik heb al geïnformeerd naar ‘de manier met het gietertje’ maar voorlopig zie ik het nog niet zitten.”
Stieren (3/03)
“Gisteren hebben een achttal stieren ons ingesloten terwijl we samen aan het bidden waren. Echt in een kringetje rond ons, alsof ze het afgesproken hadden. Hilarisch ... voor mij alleszins. Niemand anders die echt opkijkt. ... wat voel ik me onbegrepen vrolijk.”
Discussie ‘egel’ deel I (11/02)
“Wat een zalige gesprekken hebben we hier soms. Vandaag weer hilarisch! Een halfuur debat over het al dan niet in de pot steken van de egel! Wie is voor wie is tegen? Ik verschiet van mezelf maar sinds ik hier ben wil ik geen enkele shockerende ervaring missen. Als we kat slachten ben ik de eerste om dit aan te moedigen. De rat van vorige week was ook een feest en ook deze keer is (mede dankzij mij) de beslissing gevallen de egel op te eten. De voorafgaande discussie was heerlijk. Enkelen waren tegen, die wouden het (reeds getraumatiseerde) diertje bevrijden, enkelen hadden dezelfde voorkeur omdat ze al eens egel hadden geproefd en achteraf buikpijn hadden. Anderen waren razend enthousiast om hem op te eten. We hebben hem dus opgegeten. Wat een ervaring. Hij was echt lekker. Alleen denk ik dat hij klaargemaakt was in... jah in pindasaus weeral. Dus ik weet niet of ik hem goed geproefd heb. Maar alleszins stoer om te vertellen thuis...”
“Zaterdag het ezelkarretje genomen naar een superklein dorpje, Fougouyé. Eén huisje met twee minikamertjes, voor onze bagage, want slapen doen we buiten op dunne tapijtjes. Eén douche in het midden van de weg. Eromheen een heleboel voordeurtjes. Geen WC. Gelukkig volgen de kinderen mij hier niet zoals in Kounambougou en kan ik rustig de brousse opzoeken. WC-papier is bijna op. Dus eerst was het een WC met een deur die niet op slot kan, dan één zonder deur, dan zonder WC (enkel een gat), dan helemaal niets. Enkel nog wc-papier,... maar hoe lang nog? Ik heb al geïnformeerd naar ‘de manier met het gietertje’ maar voorlopig zie ik het nog niet zitten.”
Stieren (3/03)
“Gisteren hebben een achttal stieren ons ingesloten terwijl we samen aan het bidden waren. Echt in een kringetje rond ons, alsof ze het afgesproken hadden. Hilarisch ... voor mij alleszins. Niemand anders die echt opkijkt. ... wat voel ik me onbegrepen vrolijk.”
Discussie ‘egel’ deel I (11/02)
“Wat een zalige gesprekken hebben we hier soms. Vandaag weer hilarisch! Een halfuur debat over het al dan niet in de pot steken van de egel! Wie is voor wie is tegen? Ik verschiet van mezelf maar sinds ik hier ben wil ik geen enkele shockerende ervaring missen. Als we kat slachten ben ik de eerste om dit aan te moedigen. De rat van vorige week was ook een feest en ook deze keer is (mede dankzij mij) de beslissing gevallen de egel op te eten. De voorafgaande discussie was heerlijk. Enkelen waren tegen, die wouden het (reeds getraumatiseerde) diertje bevrijden, enkelen hadden dezelfde voorkeur omdat ze al eens egel hadden geproefd en achteraf buikpijn hadden. Anderen waren razend enthousiast om hem op te eten. We hebben hem dus opgegeten. Wat een ervaring. Hij was echt lekker. Alleen denk ik dat hij klaargemaakt was in... jah in pindasaus weeral. Dus ik weet niet of ik hem goed geproefd heb. Maar alleszins stoer om te vertellen thuis...”
Abonneren op:
Posts (Atom)