boeken kaften
's Avonds hielp ik de kinderen met het kaften van hun schoolboeken. Ze hadden bruine papieren (vgl. patatten)zakken gevonden, waar we stukken afscheurden en die we – zonder plakband – rond de boeken plooiden. Het zag er al bij al best netjes uit! En blij dat de studentjes waren...
(Enkele fotootjes van de kinderen)
polygamie
Alle dagen ga ik met één van de vrouwen mee naar de markt om groentjes of zalfjes te verkopen. Er komen voortdurend ontzettend veel mensen voorbij, en meestal stopt iedereen om met me babbelen, vooral als ze merken dat het ook in het Dioula kan.
Gesprekken met vrouwen zijn meestal makkelijker (maar minder interessant) want dikwijls gaat het enkel over eten, kleding, kapsels en baby’s. Mannen zijn meestal beter opgeleid en kennen meer van de wereld, waardoor ook gesprekken over culturen, godsdiensten, waarden en normen naar boven komen. Vandaag ging het over huwen met meerdere vrouwen (want in de regel zijn mannen hier polygaam). Waarom dat volgens hen beter is? Mijn mannelijke gesprekspartners gaven me enkele boeiende redenen:
- "Er zijn meer vrouwen in Burkina dan mannen. Moeten die extra vrouwen dan alleen blijven?" (Ik zocht achteraf naar de cijfers en in heel Burkina is er slechts een verschil van 25 vrouwen!!)
- "Als de liefde over is, en je leeft samen alsof je broer en zus bent, dan is het beter een tweede vrouw te nemen."
- "Eén enkele vrouw kan onmogelijk aan 100% van je verlangens tegemoetkomen, dus moet je wel meerdere vrouwen nemen! De natuur zelf leert ons dat een man vaker dan een vrouw nood heeft aan geslachtsgemeenschap. Daarenboven zijn veel vrouwen in Burkina besneden en ervaren ze niet het minste plezier. Je kunt toch niet telkens dezelfde vrouw dwingen om je behoeften te bevredigen."
- "Als je eerste vrouw na vier kinderen plots geen kinderen meer wilt, en jij wel, dan ‘MOET’ je wel een tweede vrouw nemen. Om die eerste te sparen uiteraard."
Veel redenen waren netjes geformuleerd alsof het allemaal uit genade voor de vrouwen was. Ik ben niet bang van een vriendelijke discussie en ging er uiteraard hevig tegenin. Toen ik vroeg of vrouwen ook zo positief waren over polygamie, begonnen alle vrouwen rondom ons te joelen en te protesteren. Er werd heel wat geroepen, en gelukkig ook gelachen.
Het toppunt was dat de mannen oprecht verbaasd waren te merken hoezeer ik gehecht ben aan mijn (monogame) Théodore, terwijl hun vrouwen amper van hen houden… Ik hoor inderdaad zelden (nooit?) een Afrikaanse vrouw vol lof over haar man spreken. Ik begrijp niet dat de mannen het verband niet zien?
kleermaker Drie
M'n kleermaker in Banfora heet ‘Drie’. Met veel enthousiasme naaide hij het kleedje voor het verlovingsfeest eind december, netjes volgens mijn ontwerp. Ik betaalde 9 euro, het grootste bedrag dat ik hier ooit aan een kleermaker betaald heb! Ongelooflijk.
de pindakaasmachine
Ik volgde Aminata en Waraba naar de pindakaasmachine. De pindakaasman moest nog alles uitkuisen en installeren voor hij de machine in gang kreeg. Pindanootjes er vanboven in en dan onderaan je potje klaarzetten. Alles is hier zo heerlijk eenvoudig en doorzichtig.
visjes
Ik kan hier niets doen of zeggen, of het wordt hier door iedereen aan mekaar doorverteld. Heel Banfora weet dat ik gekomen ben om Dioula te oefenen en dat ik niet van suiker hou. Verder vertelt Awa ook graag dat ik ik de visjes van het vrouwtje naast het treinstation maar niets vind en het zelfs ‘logokunkelenjige’ noemde (vis van een week oud). Dat vond Awa zooo overdreven grappig dat ze er vandaag nog mee lacht.
suikerriet
Maandag reed ik een hele voormiddag rond met Awa’s broer Issa. Hij toonde me alle sectoren in Banfora, alle dorpjes in de buurt en zelfs de suikerrietvelden en de suikerfabriek. Ik wist absoluut NIETS van suikerriet, zelfs niet of de suiker zich in de wortels, de stengel, de bladeren of de bloemen bevond, dus Issa vroeg aan de suikerrietveldbewaker of hij een stengel voor me wilde afkappen zodat ik de suiker kon zien. Ik voel me weer wat slimmer.
je kind afgeven
Leven in een Afrikaanse gemeenschap is ontzettend boeiend maar de relaties zijn ingewikkeld. Na twee weken weet ik nog steeds niet welk kind van wie is. Iedereen slaat iedereen en iedereen voedt iedereen. Ik vroeg aan Aminata of zij geen kinderen had (zie foto - vrouw die bij de zalfjes zit), en toen bleek dat ze zelf ook moeder was van twee van de kinderen die daar rondliepen. En blijkbaar heeft ze zelfs nog twee andere kinderen die elders wonen. Hier hebben je broers en zussen en ouders het recht één van je kinderen op te eisen, en dan ‘geef je die gewoon af’. Théo verzekerde me dat zijn zussen dat nooit zullen durven, en ik op m’n twee oren kon slapen.
opvoeding
Op een bepaalde manier (moeilijk om toe te geven als opvoedster met dikwijls andere principes) zijn de kinderen hier verbazend goed opgevoed: ik kom thuis aan en direct neemt één kind m’n zak over, een ander kind zet een stoel klaar en zegt me te gaan zitten en nog een ander haalt water om te drinken! Eén onbeleefd woord of gebaar en ze krijgen een tik van één van de moeders of van een ouder kind. Ze leren het heel jong en heel snel.
Mijn stoeltje stond nog achter het huis, maar ik ging even naar binnen om m’n gsm, pen en schriftje te halen. Ik werd plots opgebeld en gaf – om m’n handen vrij te hebben – alles aan een meisje dat nog niet duidelijk praat (2 à 3 jaar oud?). Ze liep recht naar buiten en legde alles op m’n stoeltje klaar!!
kleermaker Drie
M'n kleermaker in Banfora heet ‘Drie’. Met veel enthousiasme naaide hij het kleedje voor het verlovingsfeest eind december, netjes volgens mijn ontwerp. Ik betaalde 9 euro, het grootste bedrag dat ik hier ooit aan een kleermaker betaald heb! Ongelooflijk.
de pindakaasmachine
Ik volgde Aminata en Waraba naar de pindakaasmachine. De pindakaasman moest nog alles uitkuisen en installeren voor hij de machine in gang kreeg. Pindanootjes er vanboven in en dan onderaan je potje klaarzetten. Alles is hier zo heerlijk eenvoudig en doorzichtig.
visjes
Ik kan hier niets doen of zeggen, of het wordt hier door iedereen aan mekaar doorverteld. Heel Banfora weet dat ik gekomen ben om Dioula te oefenen en dat ik niet van suiker hou. Verder vertelt Awa ook graag dat ik ik de visjes van het vrouwtje naast het treinstation maar niets vind en het zelfs ‘logokunkelenjige’ noemde (vis van een week oud). Dat vond Awa zooo overdreven grappig dat ze er vandaag nog mee lacht.
suikerriet
Maandag reed ik een hele voormiddag rond met Awa’s broer Issa. Hij toonde me alle sectoren in Banfora, alle dorpjes in de buurt en zelfs de suikerrietvelden en de suikerfabriek. Ik wist absoluut NIETS van suikerriet, zelfs niet of de suiker zich in de wortels, de stengel, de bladeren of de bloemen bevond, dus Issa vroeg aan de suikerrietveldbewaker of hij een stengel voor me wilde afkappen zodat ik de suiker kon zien. Ik voel me weer wat slimmer.
boetigitigi
De winkelier (boetigitigi) naast het kraampje van Aminata is hilarisch. Hij entertaint iedereen met zijn grapjes, acteertalent en scheldwoorden. Als een klant iets komt kopen roept hij enthousiast: “Haaa bonjour monsieur le salopard… eh je veux dire bonjour monsieur” (Haa dag meneer de smeerlap, eeeh ik bedoel dag meneer.)
diertjes
Ik zocht een plekje om in alle rust te kunnen telefoneren met Oasis-director Phil… Het is hier overal relaxed, maar nergens rustig! Ik verstopte me achter het huis, waar per uur slechts een 5tal mensen langskomen (die je telkens uitgebreid moet groeten). Ik zat echter wel tussen de varkens, de kippen en de ezels… en die haan stoorde ook wel soms ons gesprek, met z’n grote bek.
de hoofddoder
’s Morgens legde Awa uit dat we naar een man zouden gaan die haar ‘kun’ zou ‘faga’ (hoofd zou doden). Ik begreep er niets van dus wachtte ik rustig af. De hoofddoder bleek een heel gewone man te zijn die met vreemde ‘vernietigende’ zeep, het kroeshaar ontkrulde!
De winkelier (boetigitigi) naast het kraampje van Aminata is hilarisch. Hij entertaint iedereen met zijn grapjes, acteertalent en scheldwoorden. Als een klant iets komt kopen roept hij enthousiast: “Haaa bonjour monsieur le salopard… eh je veux dire bonjour monsieur” (Haa dag meneer de smeerlap, eeeh ik bedoel dag meneer.)
diertjes
Ik zocht een plekje om in alle rust te kunnen telefoneren met Oasis-director Phil… Het is hier overal relaxed, maar nergens rustig! Ik verstopte me achter het huis, waar per uur slechts een 5tal mensen langskomen (die je telkens uitgebreid moet groeten). Ik zat echter wel tussen de varkens, de kippen en de ezels… en die haan stoorde ook wel soms ons gesprek, met z’n grote bek.
de hoofddoder
’s Morgens legde Awa uit dat we naar een man zouden gaan die haar ‘kun’ zou ‘faga’ (hoofd zou doden). Ik begreep er niets van dus wachtte ik rustig af. De hoofddoder bleek een heel gewone man te zijn die met vreemde ‘vernietigende’ zeep, het kroeshaar ontkrulde!
je kind afgeven
Leven in een Afrikaanse gemeenschap is ontzettend boeiend maar de relaties zijn ingewikkeld. Na twee weken weet ik nog steeds niet welk kind van wie is. Iedereen slaat iedereen en iedereen voedt iedereen. Ik vroeg aan Aminata of zij geen kinderen had (zie foto - vrouw die bij de zalfjes zit), en toen bleek dat ze zelf ook moeder was van twee van de kinderen die daar rondliepen. En blijkbaar heeft ze zelfs nog twee andere kinderen die elders wonen. Hier hebben je broers en zussen en ouders het recht één van je kinderen op te eisen, en dan ‘geef je die gewoon af’. Théo verzekerde me dat zijn zussen dat nooit zullen durven, en ik op m’n twee oren kon slapen.
opvoeding
Op een bepaalde manier (moeilijk om toe te geven als opvoedster met dikwijls andere principes) zijn de kinderen hier verbazend goed opgevoed: ik kom thuis aan en direct neemt één kind m’n zak over, een ander kind zet een stoel klaar en zegt me te gaan zitten en nog een ander haalt water om te drinken! Eén onbeleefd woord of gebaar en ze krijgen een tik van één van de moeders of van een ouder kind. Ze leren het heel jong en heel snel.
Mijn stoeltje stond nog achter het huis, maar ik ging even naar binnen om m’n gsm, pen en schriftje te halen. Ik werd plots opgebeld en gaf – om m’n handen vrij te hebben – alles aan een meisje dat nog niet duidelijk praat (2 à 3 jaar oud?). Ze liep recht naar buiten en legde alles op m’n stoeltje klaar!!
